İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

berrâk

53
geçiş
19,6
milyonda
5.803.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
5
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi5321,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,76

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
tâhirdir3710,6811,411,7343,0
nâb44810,349,052,0042,6
rakîk51209,898,052,2346,1
turna4889,868,181,9937,6
sâf3619,758,291,7328,7
mücellâ62259,477,412,4449,9
billûr31239,137,281,7224,4
mâi52619,036,932,2238,3
ak42448,796,701,9829,4
gözü31718,786,801,7222,4
âbı181.9898,175,854,17111,5
pâk48827,134,851,9319,2
beyâz61.5346,954,642,3527,2
su41.3676,534,221,8915,9
hâsıl31.1336,374,071,6311,3
gibi114.6056,273,933,1039,6
cereyân31.3566,123,821,6110,3
gâyet53.8515,393,051,9712,4
olur66.0125,022,672,0612,1
derler34.1234,562,211,364,5
u717.4343,711,351,614,7
var37.6463,671,321,041,9
ü411.2953,531,171,112,1
ammâ415.2293,100,740,800,9
ve38147.9193,070,712,398,4
olup417.2812,920,560,640,5
ile323.7692,04-0,32-0,420,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“berrâk” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (53) →
EÇS VIII 358a … beni Kayası derler. Meşhûr-ı âfâk bir tâk-ı revâk-misâl bir berrâk ak kayadır. Ve bu Çekebeni kayalarının ba‘zı yerinde kulle …
EÇS I 187b … s bürâdeleri eğüp hâm elmâslar çarhlar üzre deverân ede ede berrâk olur. Ba‘dehu yine bir cânibin kurşuma koyup ol tarafı dahi …
EÇS II 277a–277b … ir. Ve bu buhayrenin umkı yigirmi kulaçdır. Ve gâyet sâf ve berrâk âb-ı revândır. Sâhilinde olan ahâlî-i kurâ nisvânları esbâb …
EÇS VI 163a … larda benî Âdem olsa ol dağlarda hâsıl olan zernîha uğrayan berrâk sulardan benî Âdem içse saçı sakalı geç gelüp kırk yaşına v …
EÇS IV 226a … â‘adâ her derede üç yüz altmış aded kaynak-ı âb-ı hoş-nâb-ı berrâk add olunur. Ammâ her birinin tulû‘ [u] gurûbuyla beyân eyle …
EÇS II 327b–328a … cûy-ı rûh'dan galatdır. Ya‘nî rûh ırmağı demekle meşhûr bir berrâk u sâf ve billûr-misâl bir nehr-i zülâldir.
EÇS VI 109a … li çıplakzâde gâzîler dal çıplak şallak ve mallak parlak ve berrâk beyâz gövdeli âdemler su kesmeğe mübâşerete gelirken kal‘a …
EÇS IV 296a … ---) târîhinde merhûm olmuş cesed-i şerîf beyâz billûr gibi berrâk ve ter ü tâze ve pembe gibi yumuşak. Tokmak Hân eydür: "Hay …
EÇS I 187b … er yokdur. Zîrâ (---) diyârda ma‘deni azdır. Âteşe girdikce berrâk olur. Altun dahi âteşde pâk olur. Anıniçün bu iki ma‘den "Y …
EÇS IV 204b … dvâr sâ‘ika ve sayha vererek hurûc eder turna gözü gibi bir berrâk ve rakîk âb-ı tâhirdir kim arâzî-i dehrde lâ-nazîr kabîlesi …