İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

bigi

10
geçiş
3,7
milyonda
22.830.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
6
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı8246,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi20,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,64
EÇS D 0,00

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: bigi) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
olan36.7713,863,901,6210,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“bigi” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (10) →
DK III 110 … ı on altı yıluŋ ḥasreti ḫanum bamsı ḳalın oġuz içinde ḳazan bigi ṣorar olsaŋ saġdur bamsı ḳıyan selçüḳ oġlı delü ṭundarı ṣor …
DK III 200 … a budaḳ yire ṣaldı derelerde kāfire ḳırġun girdi yidi kāfir bigi ḳılıçdan kiçdi beyrek yigenek ḳazan big ḳara budaḳ delü ṭun …
DK IX 37 bigi olan ḳazanuŋ elin öpgil aġ saḳallu babam buŋlu digil elbetd …
DK IV 50 … ṣoylamış görelüm ḫanum ne ṣoylamış aydur berü gelgil salur bigi salur görki başum baḫtı ivüm taḫtı
DK VII 29 … ażılıḳ atın döndürdi ḳayıda döndi ḫanum yigirmi dört sancaḳ bigi tekür elinde zebun oldı
EÇS III 43a … llâbları cümle ka‘r-ı zemîne geçüp kimi baş aşağı, kimi yan bigi yatar kâ‘alar ve sarâylar var kim cümle Şâm huccâcı bu şehr …
DK XI 2 meger ḫanum ṭırabuzan teküri bigler bigi olan ḫan ḳazana bir şāhin göndermiş-idi bir gice yiyüp içüp …
DK X 3 bigler bigi olan ḳazan divanında buŋa hiç ḳapu baca yoġ-ıdı bigleri baṣ …
DK VII 14 ḫan buyurdı yigirmi dört sancaḳ bigi gelsün didi evvel demür ḳapu dervendinde big olan ḳarġu süŋ …
EÇS II 346b–347a … çre deverân etdüğünden cemî‘î ahâlîsi tendürüstlerdir. Niçe bigi ehl [u] iyâliyle Merzifon'un ensesindeki Deşan dağı yaylağı …