İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

bilâli

30
geçiş
11,1
milyonda
9.399.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
2
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi3012,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,77

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
bilâli3030
bilâlî55
bilâlı11
bilâl’ı11

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
habeşî215313,0212,124,58322,5
habeşî’dir3511,4612,721,7349,3
zübeyr34710,329,491,7333,7
şâm’da31169,408,181,7328,2
rûmî31389,197,931,7227,1
pîri32628,407,011,7223,3
evlâdı33298,106,681,7221,9
makâmı55718,096,622,2136,1
kurbünde34207,776,331,7120,4
medfûndur51.2357,025,512,1928,5
şeyh31.1806,344,841,6714,4
hazreti75.9455,263,732,4523,4
ve18147.9192,000,451,141,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“bilâli” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (30) →
EÇS I 147b–148a … ı Fârisî'ye ve Amr-ı Ümeyye-i Zamîrî'ye ve mü’ezzinler pîri Bilâl-i Habeşî'ye {ve niçe kimesnelere dahi} kuşadup Hazret-i Alî'd …
EÇS I 189a … e'den oldu. Tuç sahanlar ve tuç tâslar ederdi. Kabri Şâm'da Bilâl-i Habeşî kurbünde medfûndur. Bu dökmeciler, tahtırevânlar üzr …
EÇS I 7a–7b … bhânallâh; hakîr Elhamdü lillâh ve Bilâl Allâhu ekber deyüp Bilâl-i Habeşî ile müselsel mü’ezzinlik hidmetinde olup ba‘de'd-du‘ …
EÇS IV 393a … vf ve Osmân ve Sa‘d b. Ebî Vakkâs ve Zübeyr ibnü'l-Avvâm ve Bilâl-i Habeşî ve Süheyb-i Rûmî ve niçe yüz sahâbe-i kirâm îmân ile …
EÇS IX Y326b … mân ibn Avf ve Sa‘d ibn Ebî Vakkâs ve Zübeyr bini'l-Avâm ve Bilâl-i Habeşî ve Suheyb-i Rûmî cümle bu mescidde ibtidâ bunlar bî‘ …
EÇS I 92b … . Yetmiş bin mürîde irâdet verüp hırka-pûş etmişdir. Şâm'da Bilâl-i Habeşî kurbünde medfûndur. Kuddise sırruhu}.
EÇS IX Y254a Ve buna karîb mü’ezzinlerin pîri Hazret-i Bilâl-i Habeşî hakkında Hazret-i Risâlet "Yâ Bilâl ganni'l-uzzâl" b …
EÇS I 68b–69a … -i kadrinde Ayasofya-i Kebîr'in mü’ezzinân mahâfili makâm-ı Bilâl-i Habeşî'de ba‘de't-terâvîh Hafz kırâ’ati üzre hatm-i şerîfi …
EÇS VI 121a … ir-i kâr cümle mü’ezzinân ile câmi‘in sütûhına çıkup âyîn-i Bilâl-i Habeşî üzre makâm-ı segâhda müselsel salâları savt-ı bülend …
EÇS IX Y346a … t eden Ma‘cene nâm mahalde imâmet eder. İbtidâ bu mahfilden Bilâl-i Habeşî evlâdı ezâna şurû‘ etdükde ibtidâ mezheb-i İmâm şâfi …