İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

bilüp

155
geçiş
57,4
milyonda
2.144.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı261,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi15362,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,33
EÇS D 0,87

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: bilüp) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
tâkat106010,578,503,1599,8
getiremeyeceklerin6710,2510,872,4586,5
olacağın63210,048,672,4461,4
fursatı569,9910,822,2371,5
ganîmet113689,436,023,2770,6
getiremeyeceğin339,2811,091,7346,1
kıymetin3129,209,091,7332,6
olduğun61899,166,112,4139,2
hisâbın51629,016,072,2032,4
minnet3398,997,391,7225,0
osmân’a52098,815,702,1929,9
fursat3738,756,481,7121,2
fasîh3778,736,411,7120,8
kendüyi41698,665,691,9623,8
göre32997,764,451,6512,8
hakîri33767,534,121,6311,5
kal‘asının33877,504,081,6311,3
bârî34337,393,911,6210,7
amân35137,203,671,609,8
amâr35367,153,611,599,5
bulup48197,073,411,8111,7
yere37056,843,211,558,0
firâr37536,763,121,537,7
cenâbı37876,713,051,527,4
anlar41.3986,402,641,687,9
kal‘ayı31.0916,302,581,445,7
bunlar41.5196,292,521,657,4
ana31.1036,292,571,445,7
cân31.1546,232,501,435,5
lisânı31.4325,952,191,354,4
âli52.5875,902,071,706,8
böyle31.8345,631,831,253,3
kadar64.2585,481,621,655,4
zîrâ53.5895,451,601,504,4
cemî‘i53.6875,411,561,484,2
sâ‘at32.1975,391,571,152,6
ederler64.5655,381,521,594,8
hakîr32.3015,321,501,122,4
hudâ32.5825,171,341,051,9
kal‘a54.5575,121,261,302,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (155) →
EÇS VII 62b … llevineli bir üstâd cerrâh ile âşinâ olup sehel Türkçe dahi bilüp andan lisân-ı Talyan'dan ve lisân-ı Nemse'den ba‘zı lugatla …
EÇS X Y229a … eküp kenâra yakın gelince fakîr kuşlar ne hâle uğradıkların bilüp pur putur olmağa başlar. Sen dahi murâdın üzre birkaç dâne …
EÇS VII 131b … di? Vücûd-ı insânda değil cemî‘i mevcûdâtı yed-i kudretiyle bilüp halk etdi" deyü Mu‘âz ibn Cebel’e i‘tirâz üzre cevâblara ba …
EÇS VIII 256a–256b … inânları ve müşebbek bostânları hisâbın Rabbü'l-izzet (...) bilüp bu şehrin cenûb tarafı deryâ olup kara tarafı bir vâsi‘atü' …
EÇS III 63b … olduğun kayâsire-i fecereleri istimâ‘ edüp fırsatı ganîmet bilüp yine Kayseriyye'ye istîlâ edüp tâ (---) sene târîhine gelin …
EÇS II 227b … , her birinde birer gûne hâssa-i azîm olduğun ahâlî-i Bursa bilüp ehl [u] iyâlleriyle bu Eski Kaplıca kasabasına gelüp beşer …
EÇS V 49b … r, ammâ seyyâh-ı âlem olanlara lâzımdır kim şetm etdiklerin bilüp ihtirâz üzre olasın.
EÇS II 259a … ğin fehm edüp kendüye nân-pâre ve vesîle peydâ edecek kadar bilüp seyâhatde râhat ola. Zîrâ "kellimu'n-nâs(e) alâ-kadari ukûl …
EÇS VII 163b … em'den kuvvet-i bazû ile feth edüp zabtı mümkin olmayacağın bilüp bu Dağıstân vilâyetinde kışladuğunun mukâbelesinde bu şehr- …
EÇS IX Y317b–Y318a Ve bu cebel kendüyi bilüp Rabbisini bilüp îmân getirdiğiyçün cebel-i Arefe derler. Bir vech-i âhar da …