Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Dede Korkut Kitabı | 2 | 61,7 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 74 | 30,2 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: billah) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ârifi | 15 | 66 | 11,76 | 9,98 | 3,87 | 181,6 | |
| vallah | 10 | 22 | 11,71 | 10,98 | 3,16 | 137,8 | |
| ne‘ûzü | 9 | 34 | 11,39 | 10,20 | 3,00 | 112,0 | |
| tallah | 6 | 7 | 11,21 | 11,89 | 2,45 | 95,1 | |
| kasem | 5 | 12 | 10,86 | 10,85 | 2,23 | 67,7 | |
| elmustansır | 5 | 23 | 10,69 | 9,91 | 2,23 | 59,9 | |
| abbâsiyân’dan | 8 | 95 | 10,58 | 8,55 | 2,82 | 79,6 | |
| yemîn | 15 | 382 | 10,07 | 7,45 | 3,85 | 125,9 | |
| âşıkı | 3 | 49 | 9,62 | 8,09 | 1,73 | 27,9 | |
| serbürehne | 3 | 85 | 9,25 | 7,29 | 1,72 | 24,5 | |
| fukarâyı | 4 | 160 | 9,12 | 6,79 | 1,98 | 29,9 | |
| âli | 8 | 2.587 | 6,62 | 3,78 | 2,62 | 27,2 | |
| eden | 3 | 1.304 | 6,15 | 3,35 | 1,56 | 8,5 | |
| deyü | 11 | 6.007 | 5,89 | 3,02 | 2,91 | 27,0 | |
| iken | 3 | 1.815 | 5,70 | 2,87 | 1,50 | 6,8 | |
| olur | 4 | 6.012 | 4,43 | 1,56 | 1,32 | 3,4 | |
| u | 11 | 17.434 | 4,36 | 1,49 | 2,13 | 8,6 | |
| edüp | 12 | 23.957 | 4,03 | 1,15 | 1,91 | 6,0 | |
| vardır | 4 | 8.568 | 3,92 | 1,05 | 1,03 | 1,7 | |
| ile | 7 | 23.769 | 3,27 | 0,39 | 0,62 | 0,5 | |
| ü | 3 | 11.295 | 3,11 | 0,24 | 0,26 | 0,1 | |
| üzre | 3 | 11.889 | 3,04 | 0,16 | 0,19 | 0,0 | |
| olup | 4 | 17.281 | 2,92 | 0,04 | 0,05 | 0,0 | |
| ve | 33 | 147.919 | 2,87 | -0,01 | -0,06 | 0,0 | |
| ammâ | 3 | 15.229 | 2,68 | -0,19 | -0,25 | 0,1 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
billah* ile tüm bağlamlar →“billah” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (76) →| EÇS IV 388a | … çeli Ekrâd köyüdür. Andan yine cânib-i şimâle meyyâl ne‘ûzü | Billah | sengistân ve sa‘b u gazabistân yerlerin yüz bin renc [ü] an … |
| EÇS IV 264b | … e cümle be-ser [ü] çeşm deyüp bu müşâvere-i hayr üzre yemîn | billah | ile Fâtiha-i seb‘u'l-mesânî tilâvet olunup paşa ile ordu-yı … |
| EÇS II 351b–352a | … âdullaha dokunup bed-du‘â almanın âkıbeti eyle olur, ne‘ûzü | billah | . Beyt: |
| EÇS IV 243b | … ziyâret etdim ve hâlâ evlâd-ı evlâdları vardır, deyü yemîn | billah | etdiler. |
| EÇS II 302a | … sını alırsız. Bu kerre ol seyyideden tevellüd eden mürted-i | billah | evlâdları ne olmış olur" deyü bu mes’ele[y]i su’âl etdiler. … |
| EÇS II 368b | … -i Şemseddîn ehlinin karnına urup "Bre benim meczûb, ârif-i | billah | oğlum" derlermiş. Hikmet-i Hudâ rahm-i mâderden müştakk olu … |
| EÇS III 119b | … rşumlu Câmi‘ tekyesinde eş-Şeyh Hazret-i Pîrî Efendi ârif-i | billah | ve âşık-ı âgâh kimesne, Murâd Hân-ı Râbi‘ ile Revân seferin … |
| EÇS II 353b–355b | … mek içün vâkıf-ı esrâr olan sikadan memlûklarıma dahi yemîn | billah | verüp gulâmlarıma dahi ellişer guruş ve birer hünkârî sûfla … |
| EÇS IV 299b | Şâh ağası, "Vallah ve | Billah | lâyıkdır." deyü hânın defteriyle cümle eşyâları hakîre tesl … |
| EÇS III 128b–129a | … idir ammâ acâ’ib ü garâ’ib pâk musallî sâhib-i vera‘ ârif-i | billah | cânları var. Ve niçe âfitâb-ı mehtâb pâ-bürehne ve ser-büre … |