İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

binâ

3.523
geçiş
1.305,6
milyonda
59.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
62
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi3.5231.439,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,94

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
binâ3.5233.523
bînâ66

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kârgîr5161.14411,825,4322,193.155,0
etmişdir2311.21010,644,1914,37949,9
şeddâdî18343310,575,3413,191.086,1
olunmuş17348010,475,1112,77958,3
olunmuşdur1851.39410,273,6712,53622,7
taş1701.09210,243,9012,16626,8
şekli14386310,063,9911,20545,4
etdi1792.15110,012,9911,70442,6
ra‘nâdır11926010,015,4510,66730,5
kal‘ai3007.7339,771,8912,66356,9
olunup1271.7539,622,799,64281,9
eden1091.3049,533,009,14270,2
câmi‘i1774.6379,471,879,66205,9
seng791209,475,988,75567,7
murabba813669,414,418,58358,3
kal‘a1664.5579,391,809,19181,6
etdüği783389,374,478,43352,1
edüp52823.9579,301,0812,09239,1
üzre29511.8899,291,259,95172,4
fevkânî754169,294,118,16299,0
kal‘ayı861.0919,252,928,04203,9
etmiş788659,193,117,81204,2
metîn831.1589,182,787,78182,6
olunan799999,162,927,71187,8
muhammes621599,115,227,66355,2
müceddeden601449,075,327,55353,7
azîm1204.0979,011,497,0594,7
tahtânî603858,973,907,23221,1
câmi761.4428,972,346,99126,9
ra‘nâ551508,945,137,20306,7
kal‘asın626508,933,197,01168,8
küçük751.5388,922,226,81115,7
hâlâ1063.7218,911,456,5279,8
etdiği543238,854,006,89206,8
içün782.0368,841,876,4291,0
örtülü641.0758,832,516,60120,0
tula481408,755,046,72259,9
ibtidâ691.7478,741,926,1183,6
ammâ24015.2298,710,595,2236,2
seddi536908,692,886,29123,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“binâ” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (3.523) →
EÇS III 148a … Sirmene krâle babası İdrivne Kral içün bu mahalde bir kal‘a binâ edüp ismine Çirmene kodular. Andan galat-ı meşhûr evlâ olup …
EÇS VIII 361b … ûl-i mübîni var kim Acem Mehemmed Efendi hâkimü'l-vakt iken binâ etmiş bir aceb âsitâne-i şer‘-i Resûl'dür.
EÇS IV 256b … Ulucâmi‘ ma‘bedgâh-ı kadîm olup helâl ü zülâl gazâ mâlıyla binâ olduğundan başka bir gûne rûhâniyyetli câmi‘dir. Ve bir tar …
EÇS X Y86b … bleye nâzır bir küçük tahta kapudur. Ve hâlâ dîvârları yeni binâ olunmuş. Bunda olan mezâristân cümle eski kal‘a dîvârı için …
EÇS I 32a … lar binâ etdi. Ve Bâb-ı Sa‘âdet'in iç yüzünde bir arz odası binâ etdi kim gûyâ kasr-ı Havernakdır.
EÇS IX Y275a … -i cihân-nümâdır. Târîh-i iskenderin sene (---) sinde Anter binâ etmişdir. Ammâ içinde âdemî-zâd yokdur. Ve hakîr çıkup temâ …
EÇS III 22a–22b … irâ‘ enlidir ve bu kal‘a ile mefret-i azîm seng-trâşlar ile binâ olunmuşdur kim her bir taşı birer pîl-i Mengerûsî cüssesi k …
EÇS VII 76b … yvar'ı dest-i düşmandan hıfz-ı emânda ede. Hattâ bu kal‘ayı binâ etmek bahânesiyle bu kal‘a etrâfına yüz bin kadar küffâr-ı …
EÇS VII 86b … irler, ammâ gâyet musanna‘ ve müzeyyen kat-ender-kat kârgîr binâ kiremit örtülü ve şindire tahta ile mestûr ma‘mûr sarâylar …
EÇS VIII 234b … Ve cümle 655 aded kiremit örtülü azacık bâğçeli kârgîr taş binâ vâsi‘ hânedânların ba‘zısında Serfice şehri gibi on beş yer …