İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

binen

9
geçiş
3,3
milyonda
25.179.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
2
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı6185,0
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi31,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,63
EÇS D 0,49

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: binen) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ḳażılıḳ33411,1611,691,7343,0
ḳara44928,038,251,9938,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“binen” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (9) →
EÇS VII 170b Ve ata ve katıra ve deveye palan ve eğer urup binen idi,
DK XI 58 … aḳ sancaḳlu alay çıḳdı çadırın ilden öŋdin dikdi aġ boz ata binen ol yigit ne yigitdür
DK X 50 … lḳubanı yirinden ṭuran yigit yilisi ḳara ḳażılıḳ atın buṭun binen arḳu bili ala ṭaġdan dünin aşan aḳındılu görklü ṣuyı delüp …
DK VI 88 … yirinden ṭuran yigit ne yigitsin yilisi ḳara ḳażılıḳ atına binen yigit ne yigitsin ġafillüçe başlar
EÇS IX Y161a … yü mülakkab olmuşdur. Hazret-i Alî'nin kemer-bestesidir. At binen sipâhiyânın silsileleri Mâlik Eşter'e müntehî olup pîr olmu …
DK XI 65 … ladı aydur ḳalḳubanı yirinden ṭurı gelen ḳażılıḳ atın buṭun binen ne yigitsin aduŋ nedür
EÇS X Y303b–Y304a … i Kübrâ'ya gidince cümle ordu-yı bâzâr târmâr olup gemilere binen binenin olup herkes vatan-ı aslîlerine teveccüh etdikleri g …
DK III 107 … ig babamuŋ ḳadın anamuŋ savġatı arġış ayaġı uzun şahbaz ata binen arġış ünüm aŋla sözüm dinle arġış ḳalın oġuz içinde ulaş oġ …
DK IV 95 … urursın ḳalḳubanı yirinden ṭuran ḳazan ḳara göz atuŋ biline binen ḳazan llġayuban ḳara ṭaġum yıḳan ḳazan kölgelüçe ḳaba