İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

biner

139
geçiş
51,5
milyonda
2.390.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
14
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı4123,3
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi13555,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,45
EÇS D 0,89

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: biner) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
sığar1210710,648,093,45112,2
ikişer2358210,036,584,75165,8
birinde102289,806,733,1374,1
yerim4199,709,002,0042,8
kîseye4279,628,491,9939,7
birine71699,546,652,6251,0
para51149,346,732,2237,0
herbirine3159,328,921,7331,8
alır82869,276,082,7952,0
ener3319,187,881,7227,1
değer41009,106,601,9828,9
iner3479,057,281,7224,5
beher62828,875,692,4035,7
birinin41808,685,751,9624,1
yevm31038,676,141,7119,7
guruşa31368,485,741,7018,1
alur31418,465,691,7017,9
her585.9678,284,567,29258,9
koyun65018,264,862,3728,9
üçer43108,194,971,9419,9
âdem343.7178,174,475,57147,1
yarar32348,044,961,6814,9
ata32438,014,901,6714,6
beşer55187,964,552,1422,0
guruş66717,924,442,3425,6
gemi44387,834,471,9117,2
arşın32957,824,631,6613,5
atlı33987,524,191,6411,8
âdemler46467,383,911,8714,2
altun61.1497,253,662,2619,5
hâneli35347,193,771,6010,1
biri122.8197,053,373,1334,5
kefere36866,903,411,578,8
ceng38686,613,071,537,5
at51.8916,332,681,8910,2
kîse31.1886,212,621,455,9
var167.6466,072,343,2126,5
gece31.4315,972,351,394,9
aded179.0465,922,193,2225,2
pâre42.3145,742,071,525,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“biner” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (139) →
EÇS IX Y271b–Y272a … r vardır. Ve dîvânhâne ve zîr-i zemînler var kim her birine biner ikişer biner benî âdem sığar. Ol çölistânın şiddet-i hârınd …
EÇS X Y181a … a‘de'd-du‘â paşa ile imâm ve hatîb ve meşâyih musâfaha edüp biner para ihsânlar alup yine paşa alay-ı muhtasar ile sarâyında …
EÇS X Y290b … llâhân-ı Hazarî ve hazerî anda hâzırlardır. Her kahvehânede biner ikişer bin âdem cem‘ olup bir hây hûdur kim ta‘bîr olunmaz.
EÇS II 332a … r. Seydî Ahmed Paşa bu iki aded kerîmeleri Ketağaç Paşa'dan biner guruşa alup yigirmi re’s duhterler ile Sultân İbrâhîm Hân'a …
EÇS I 10b … t bennâları ile gelüp binâya imdâd etdiler. Ve her pâdişâha biner zirâ‘ yeri amâr etmeğe me’mûr eyleyüp her pâdişâh hissesine …
EÇS III 34a … erler, ammâ hakîr görmedim. Ve bu cebel-i âlîden beher yevm biner yük kar Şâm-ı şerîfe gidüp Şâm suyuna ilkâ etdiklerinde Şâm …
EÇS X Y77b … sanna‘ şîrîn ve müzeyyen üçer tabaka kullelerdir. Herbirine biner âdem sığar burclardır.
EÇS VIII 292a Ve şeb [ü] rûz niçe bin mezâristân kazılup rûz-merre biner ve ikişer biner şehîd olup meterislerden taşra na‘şe-i şühe …
EÇS II 272b–273a … unan kılâ‘ları görüp ta‘mîr u termîmine eyâlet paşaları ile biner âdem muhâfazacı koyup ve cümle cebehânelerin mükellef ve mü …
EÇS VIII 191b … gördüler kim bir vezîr-i âlîşândır, her gece yüzer koyun ve biner at yemi gider.