İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

binmiş

8
geçiş
3,0
milyonda
27.135.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
7
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı392,5
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi52,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,29
EÇS D 0,20

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: binmiş) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ḳaṭar31412,1313,141,7349,5
kāfir31209,5810,041,7336,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“binmiş” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (8) →
DK II 48 … hbaz atlaruŋ kāfir binmiş ḳaṭar ḳaṭar ḳızıl develerüŋ kāfir binmiş altun aḳça bol ḫazineŋi kāfir almış çoban böyle digeç ḳazan …
DK VI 4 … ümden ṭurmadın ol ṭurmış ola men ḳara ḳoç atuma binmedin ol binmiş ola men ḳanlu kāfir iline varmadın ol varmış maŋa baş getür …
EÇS IV 221b … z sakalı var, ta kemerine inmiş ve kendisi bir esb-i lâğara binmiş ve eline bir mefret yılan almış. Altında fakîr esb-i şâh-ı …
EÇS VII 163b … ra süvâr olmuş ve niçe bin aded alaca karaçubuk(?) atlarına binmiş askerle bezenüp Ulubeğ Hân'ın ensesinde nefîr ü sûrnây ve k …
EÇS VII 8b … rinde bir yassı yüzlü ve bir siyâh sarıklı bir büyük katıra binmiş bir imâm, ammâ cümle esbâbları ve çizmesi siyâh hemân yanım …
DK II 48 tavla tavla şahbaz atlaruŋ kāfir binmiş ḳaṭar ḳaṭar ḳızıl develerüŋ kāfir binmiş altun aḳça bol ḫaz …
EÇS VII 21b … pkaların çıkarup başı açık Allâh'a şükr edüp gûyâ karıncaya binmiş âheste âheste asker-i İslâmı kıra kıra nehr-i Raba kenârına …
EÇS VII 21b "Bire gâzîler hâl nice olur, işte küffâr karıncaya binmiş gibi yap yap geliyor. Bire şu karşudaki askere imdâd gitsin …