İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

birinci

98
geçiş
36,3
milyonda
3.316.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
2
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi9840,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,81

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
fasıl1219910,377,703,45105,1
zâbit4349,968,662,0040,6
aklâmı4559,747,971,9936,5
ikinci62888,996,162,4239,6
hâkim63758,705,782,4136,5
çavuşlar31978,385,711,7017,9
günde98118,345,262,9248,2
on545.4778,315,087,13279,9
beldei32218,275,551,6917,2
otuz87738,235,152,7541,8
islâmbol’da33507,784,881,6714,5
gün213.3007,664,454,3790,2
yigirmi152.5477,544,343,6862,1
muhâsara34817,414,421,6512,7
kırk142.9947,214,013,5151,8
emîni35857,174,141,6311,6
şimâle38936,633,531,589,2
yeniçeri41.2396,623,471,8212,0
şehir41.6516,233,061,769,9
yetmiş42.2755,792,601,677,7
elli42.7455,532,331,606,5
sâ‘atde32.2395,392,211,364,5
yine87.3725,131,902,079,4
kerre32.8085,081,881,263,5
sene66.2404,961,731,716,0
iki99.4174,951,722,099,0
yüz812.2724,411,171,574,1
andan58.9484,180,941,071,7
edüp623.9573,03-0,21-0,390,1
olup417.2812,91-0,33-0,510,2
ammâ315.2292,68-0,56-0,820,5
cümle321.1972,21-1,04-1,822,0
ve19147.9192,07-1,18-5,5017,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“birinci” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (98) →
EÇS X Y173b Yigirmi birinci fasıl
EÇS X Y400a … gelüp yine cenûba Nîl kenârınca ol şiddet-i hârda gidüp on birinci sâ‘atde,
EÇS II 263b … pür-meserreti bahren Âsitâne tarafına Tatar Hân arz edüp on birinci gün Moskov kralının çâşıtları Âsitâne tarafından gelirken T …
EÇS VI 180a–180b … e muzahrafât doldurmağa başlar. Hikmet-i Bârî yârî kılup on birinci günde Budum vezîri 180b İsmâ‘îl Paşa Budin ve Eğre ve Üst …
EÇS IV 253b … , ze‘âmet kethudâsıdır, ammâ hâssı ref‘ olunmuşdur. Yigirmi birinci zâbit Sağ kolağası Süleymân Beğ'dir. Yigirmi ikinci hâkim s …
EÇS II 362b … etmeğe rızâ verdim. On gün Türkmân Keskini içinde gezüp on birinci gün yine Keskin subaşılığında,
EÇS IV 385a … hâkim şehbenderdir. Ve onuncu hâkim iskele bâcdârıdır ve on birinci zâbit şehir muhtesibidir.(---) (---) (---) (---) (---) (--- …
EÇS I 129b On birinci hâkim, yine yeniçeriyân ocağı mûmcularından bir ihtiyâr mûm …
EÇS V 69a … a‘âdet'de Köpürlü Mehemmed Paşa'nın kâ’immakâmı olmuşken on birinci günde sene 1068 şa‘bânının yigirminci pencşenbe gün efendim …
EÇS I 177b Yigirmi birinci, esnâf-ı salhâne emîni: Kassâblar ile ubûr etmişdir.