İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

birine

169
geçiş
62,6
milyonda
1.953.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı10308,3
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi15964,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,61
EÇS D 0,89

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimShoRKBAHDKEÇSToplam
birine···10159169
biriŋe141··6

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: birine) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
sığar1010710,217,543,1585,7
şapala429,5811,962,0060,8
oburçai449,5710,962,0060,8
biner71399,546,652,6251,1
medenî479,5410,162,0051,2
hamevî4129,509,382,0045,5
hûrmâyı389,129,551,7335,0
aynü’lhayât3219,028,161,7328,4
isâbet41898,525,401,9522,2
im‘ânı31008,515,901,7018,7
her675.9678,484,497,82292,4
üçer53108,425,012,1725,1
nazar75538,314,662,5431,9
ikişer75828,254,592,5431,2
boğazı31788,155,071,6815,3
birer222.6817,984,034,4082,2
hisâr32307,944,701,6713,8
kullesi32667,824,491,6613,0
derler274.1237,693,714,8089,5
beşer45187,583,951,8714,4
etmeyüp45677,483,821,8613,8
bunların46037,413,731,8513,3
etdiğimiz34487,323,741,6010,0
kal‘adır34697,273,671,609,8
cezîrei59087,253,462,0314,9
düşüp35157,173,541,589,3
etdim36566,903,191,547,9
âdem133.7176,782,803,0928,4
verüp61.7226,702,802,1013,0
verir38066,662,891,506,9
biri82.8196,462,502,3314,6
girüp41.3696,412,541,667,5
benî31.0106,382,571,445,7
var187.6466,242,233,3427,5
ihsân31.2986,072,211,364,5
kat31.3755,992,121,334,2
kapusu42.1475,821,891,464,7
hakîr42.3015,731,791,424,3
at31.8915,581,661,192,8
iki139.4175,471,462,309,8

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (169) →
EÇS IX Y211a … n sun‘-ı Hudâ nakş-ı bûkalemûn ebrî mermerler kaplıdır. Her birine im‘ân-ı nazar ile nazar olunsa niçe sun‘-ı Hudâ müşâhede ol …
EÇS II 308b–309b … ü'l-asl yedi aded hân ile hâk-i pây-ı pâdişâhı bûs edüp her birine birer serâperde ihsân olunup birer vezîre müsâfir verildi. …
EÇS VIII 361a … burmalı ve kırmızı çuka örtülü balyemez topları var kim her birine âdem sığar toplardır. Dükeli zamânda tıkalı(?) ve ağızlı ol …
EÇS VI 17b … kaş odalardır ve müte‘addid dîvânhâne-i âlîleri var kim her birine biner âdem girse yerim dar demez kal‘alardır.
EÇS VI 18a … ft sığır arabası kızaklarına her bir ekmeği tahmîl edüp her birine niçe bin kefereler üşüp kırk aded ekmeği dahi summât-ı Muha …
EÇS II 353b–355b … ta‘zîm edüp hitâb ederler. Esnâ-yı kelâmda ol dahi anların birine "Behey Katırcıoğlu! Şu gidi bizi bu sâ‘at allak bullak etdi …
EÇS III 155a … düğü İdincik şehrinden gelüp bu câmi‘e vaz‘ olunmuşdur. Her birine birer Mısır hazînesi sarf olunup niçe kerre yüz bin derd-i …
EÇS VI 79b … n yerlerde cümle on yedi aded tabya-i azîmeleri var kim her birine biner âdem sığar Atmeydânı kadar meydâna çıkmış meydânlı ta …
EÇS III 58b … ‘tekidlerdir. Hattâ Urbân mâbeyninde bir mâdde-i kübrâ içün birine yemîn icâb etse tâ Basra ve Lahsa ve Ummân ve Cezâyir ve Ku …
EÇS VIII 189a–189b … ahi iki dâne yaban atları görünüp bunları kova kova yetişüp birine hakîr yedi dâne ok urdum, aslâ yıkılmayup her urduğum oklar …