İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

bismillah

83
geçiş
30,8
milyonda
3.860.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
2
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi8333,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,36

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
bismillah8383
bismillâh5050
bismîllah11
bi’smillâh11

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ma‘sûmı3359,708,441,7329,4
niyyetü’lgazâ3419,638,221,7328,4
giyüp3889,177,111,7223,7
esbi31578,686,281,7120,3
deyüp151.9717,904,953,7574,3
süvâr46087,574,741,9318,6
evvelâ132.6837,274,303,4253,1
ile7123.7696,613,607,73231,0
deyü106.0075,752,762,6921,3
ibtidâ31.7475,752,801,486,5
alup42.4595,692,721,708,3
cânibi75.6465,322,332,1211,5
kerre32.8085,092,121,334,2
hemân33.8654,641,661,182,8
paşa59.4784,101,101,192,3
şehri35.6784,091,100,931,4
edüp1223.9574,031,031,764,9
andan48.9483,860,860,901,2
iki49.4173,790,790,841,0
olup617.2813,500,500,710,6
ve6147.9190,41-2,60-12,4140,6

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“bismillah” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (83) →
EÇS II 363a–363b … seherde paşa cümle ordu etrâfına muhâfazacı askerleri koyup Bismillah ile altı bin salt güzîde urguncu ve yağmacı ve tâlâncı aske …
EÇS II 315b–316a … ne İskender'e mâ-vaka‘ı üzre takrîr ederler. Hemân İskender Bismillah ile bu Demirkapu kurbunda Bahr-i Haraz kenarında üstâd-ı kû …
EÇS II 359b–360a … t edüp ser-çeşmeleri Üsküdarlı Cânbaz Sipâh Mehemmed Çelebi Bismillah ile koca ve irice eline terâzûsün alup kârhâne başına varup …
EÇS IV 191b Bismillah ile,
EÇS III 129a Evvelâ Bismillah ile Baba şehrinden cânib-i cenûba karye-i Yayla, andan kary …
EÇS IV 388a … n üç bayrak güzîde tüfeng-endâz Kürd şehbâzları refîk verüp Bismillah ile cânib-i şimâle Şatt sâhiliyle (---) sâ‘atde,
EÇS II 333a–333b … n cerâhâtü's-sinândan eşedd lâzımdır" dedikde dest-bûs edüp Bismillah ile tûl-ı nehârda tokuz sâ‘atden ziyâdecede bir hatm-i şerî …
EÇS III 97a–97b … e on bin şecî‘ ve dilâver, bahâdır erler gelüp kapudan paşa Bismillah ile eyyâm-ı muvâfık ile bâdbanların küşâde edüp küffâr-ı hâ …
EÇS II 283b … yüz hâneli Ermeni köyüdür ve ze‘âmetdir. Andan ale's-sabâh Bismillah ile kalkup Erzurûm eyâletinde İskefsir kazâsına kadem basdı …
EÇS III 177b–178b … keş çeküp İpşir Paşa "Bârekallah pâdişâha lâyık atdır" deyü Bismillah ile bilâ rikâb süvâr olup at başı beraber Üsküdar'a atf-ı i …