İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

bize

547
geçiş
202,7
milyonda
563.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
2
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı15462,4
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi532217,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,71
EÇS D 0,85

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: bize) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
imdâd233649,695,284,67125,2
refîk161199,626,373,95112,0
size142329,205,223,6474,9
verin9478,966,882,9769,9
anlara133318,924,603,4658,4
refîkler81658,524,902,7339,3
ver7968,485,492,5940,1
verüp241.7228,443,104,3361,2
de158968,413,373,5043,2
doğru82608,344,252,6832,2
elbette105808,183,412,8629,3
hidmet61678,114,472,3425,9
verdiği5498,105,982,2032,1
koşup5518,105,922,2031,7
yohsa72918,103,892,4724,9
getir5628,075,642,1929,7
şimden5818,035,252,1827,0
anlar151.3987,982,733,2931,4
gördük62397,973,952,2921,8
teslîm85077,963,282,5422,2
ihsân141.2987,962,733,1829,4
deyüp191.9717,952,573,6336,3
karşu119127,952,892,8725,2
meded51287,924,592,1422,4
haber85347,923,212,5221,4
hâtır51297,924,582,1422,3
istikbâle51337,914,532,1422,0
gel51747,834,152,1119,4
olsun97607,822,872,5920,3
şerîfiniz4377,816,061,9726,2
sultânım74927,793,132,3418,1
sizi51967,783,982,0918,3
anları51997,783,952,0918,2
vâfir52107,763,882,0817,7
dedikde109687,762,672,6720,3
tesellîi4617,755,341,9522,1
hızır52147,753,852,0817,5
deyü436.0077,752,145,0761,6
hayli75367,733,012,3217,0
geldiniz4757,725,041,9420,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“bize” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (547) →
EÇS IX Y147b … ek içün sûhte kemerbaşılarından üç kemerbaşı rehin alıkoyup bize on sûhte refîk verüp paşa ile ve sâ’ir ağavâtlar ile vedâla …
DK X 48 bize giŋ yazuyı ṭar gösterür didiler aydur imdi men varayım elin …
EÇS IV 320a Anlar da "Yâ Resulallah bize bu şehri ceddin Hazret-i Âdem-i Sânî Nûh Necî ihsân eyledi. …
EÇS VI 117b–118a … rre ‘Muhammed Muhammed’ deyü yürürler ve durun bilmezler ve bize amân vermezler. Cümlemizi Ciğerdelen ovasındaki gibi kırarl …
EÇS X Y250a "Paşa bize her bâr ihsân eder, ana bed-du‘â etmeziz. Ammâ kadı hasîs ü …
EÇS I 23a … ni anlardım. Ve hakîr Simyon'a Şâhidî Lügatı'n okudurdum. O bize Aleksandıra ya‘nî İskender-i Zülkarneyn Târîhi'n okudurdu. …
EÇS IX Y295b–Y296a … n! Bu hîle ve şeytanat Hakem ibn Y 296a Mervân hîlesidir. Bize anı ver, katl ederiz" dediler.
EÇS IV 297a Evvelâ Rûmiyye'den üç yüz Acem nökerlerin hân bize refîk-i yâr-ı sâdık verüp Murtezâ Paşa Ağası Alî Ağa'nın yü …
EÇS V 181a … emr-i pâdişâhî sûretin sicill-i mu‘tebereden istihrâc edüp bize arz ver. Biz gidüp nice zahîre-bahâ alacağımızı biliriz" de …
EÇS III 77b … riyle benim eşiğime düşdü. Sabrımız berekâtiyle Murtezâ Alî bize yâver oldu" derdi. Bu minvâl üzre Şehzâde Bâyezîd şehr-i Ka …