İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

boza

77
geçiş
28,5
milyonda
4.119.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
60
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi7731,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,67

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
içmezler61111,1311,222,4585,5
içerler84711,059,542,8291,4
talkan61811,0210,512,4577,8
çömçe5510,9612,102,2483,9
bekrîsi4410,6612,102,0067,1
maksima4810,5911,102,0056,0
kımız41110,5410,642,0052,7
içüp78310,498,532,6469,5
südü57210,108,252,2347,6
zerde3289,878,871,7331,3
vukıyye51689,397,032,2239,0
şarâb3989,137,071,7223,5
yapup31418,826,541,7121,4
bal31718,636,261,7120,2
yeyüp31778,606,211,7120,0
suyu56677,785,042,1725,3
deve45487,715,001,9420,0
nûş57387,654,892,1624,3
çok37536,894,131,6311,5
at51.8916,383,532,0415,4
beyâz31.5345,933,101,537,6
gibi84.6055,812,932,4618,7
taşra31.7425,762,921,506,9
yüz912.2724,581,682,078,7
ve76147.9194,071,174,8442,0
deyü36.0074,011,130,941,4
var37.6463,670,780,720,7
vardır38.5683,510,620,600,5
üzre411.8893,450,560,640,5
edüp723.9573,250,360,580,4
ammâ415.2293,100,200,260,1
u417.4342,900,010,010,0
cümle421.1972,62-0,27-0,420,2
ile323.7692,04-0,85-1,401,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“boza” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (77) →
EÇS X Y390b–Y391a … cû‘ ve def‘-i atşân eder. beyâz darıdan cüllâb-misâl latîf boza yaparlar. Cümle sıgâr [u] kibârı boza içerler.
EÇS VII 185b Ba‘zı yiğitler birbirlerine dolu nâmında boza verdikde ana mahabbeten çömçeyi eliyle yapışmayup hemân diş …
EÇS X Y403a–Y403b … Ve sahrâ-nişîn kavimdir. Bu kal‘a hâkimi Hüseyin yüz tulum boza Berberî hâkimine pîşkeş getirüp kavm-i Berberî îd-i adhâ et …
EÇS X Y442b … erdir. Anların mâbeynlerinde yatup deve eti ve deve südü ve boza yiyüp içüp atlarımıza darı verüp ale's-sabâh azm-ı râh edüp …
EÇS VIII 355a … , içdi" deyü boza dahi içmezler, ammâ İslâmbol'da ekseriyyâ boza yapan cümle Arnavu[d] kavimleridir.
EÇS VII 118a–118b … rhâneleri var kim her birinde şeb [ü] rûz beşer altışar yüz boza Bekrîsi Tatarlar leb ber-lebdir, zîrâ pâk ü pâkîze sıfâtlı …
EÇS VII 154a … hınzîr ve tavuk yemezler ve harâm şey geymezler ve şarâb ve boza içmezler. Ancak maksima boza ve bal suyu içerler.
EÇS VII 169a Su yerine boza ve at südü kımızı ve deve südü içerler, zîrâ atları ve deve …
EÇS X Y167a … ri Dimyât ve Fereskûr ve Menzile pirincinden beyâz süd gibi boza yapup içine darçın ve karanfîl ve cevz-i bevvâ koyup ve şek …
EÇS VII 117b … üz sığır ve yigirmi re’s at kebâbları ziyâfeti ile yüz fıçı boza nûş olunup cümle asker-i İslâm'ın esîrlerinden savka içün e …