İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

bozma

19
geçiş
7,0
milyonda
13.876.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
15
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı130,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi187,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,00
EÇS D 0,72

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: bozma) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kenîseden52811,7711,632,2471,7
kiliseden31011,7312,381,7346,5
süleymân52.3716,105,232,1826,7
câmi‘i94.6375,995,112,9146,8
hân35.4014,183,301,568,4
var47.6464,103,221,7810,8
ve14147.9191,630,751,513,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“bozma” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (19) →
EÇS VIII 325a … i yazılmışdır. Ve cümle yedi bin aded Rûm'dan müselmân olma bozma tâ’ifesi kalmışdır, ya‘nî Girid kefereliğinden müselmân olm …
EÇS VI 94b … ebe-i ulvîsi ve atebe-i süflîsi zıh-ender-zıh burma kıvırma bozma musanna‘ ve mücellâ somâkî direciklerdir kim her biri birer …
EÇS VII 11b … dli ve fendli asma zemberekli cisri var ve içinde kenîseden bozma Süleymân Hân câmi‘i ve ancak kırk kadar tahta örtülü daracı …
EÇS IX Y120a Ve Enderûn câmi‘i dahi Sultân Süleymân Hân'ındır. Kenîseden bozma Şeddâdî toloz kemer binâ serâpâ kurşum örtülü bir câmi‘-i m …
EÇS V 159b … bârları ve cebehâne hazîneleri ve Süleymân Hân'ın kenîseden bozma bir câmi‘i var, ammâ minâresi ma‘lûmum değildir.
EÇS VIII 284b Andan liman kenârında Küçük Hasan Paşa câmi‘i, kiliseden bozma değildir. Müceddeden Sekbânbaşı Mahmûd Ağa binâ ederken nâ- …
EÇS VII 122a … u iç kal‘ada aslâ evler yokdur. Ancak taş kubbeli kenîseden bozma bir mescidi ve bir uzun kiremit örtülü evi var ve bir su ku …
EÇS X Y60b Evvelâ kânûndan bozma Menfalût kâşifi ve Minye kâşifi ve Şark Atfîh ve Şark Ahmîm …
EÇS V 151b Ve cümle on altı aded mihrâbdır. Cümleden büyük kilisadan bozma Süleymân Hân câmi‘i ve Melek Ahmed Paşa câmi‘i, mukaddemâ b …
EÇS VI 70b–71a … al‘ası gibi dolma rıhtım palankadır. İçinde bir manastırdan bozma Süleymân Hân câmi‘i ve elli aded tahta örtülü evleri ve ceb …