İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

budur

649
geçiş
240,5
milyonda
458.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
3
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı392,5
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi646263,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,49
EÇS D 0,90

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: budur) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
târîhi2491.02812,256,9815,651.990,9
kapusu932.14710,094,499,22406,7
târîh367089,764,725,77168,4
olunan429999,714,456,18180,9
hat202129,575,624,38118,5
ulyâsı16919,476,513,96115,8
celî192609,425,254,24102,6
atebei161619,345,693,9296,5
kıble268399,164,014,7896,6
aslı142489,004,873,6168,4
üzre17011.8898,802,8911,28393,8
kânûnı123088,684,343,2949,8
tahrîr393.0268,442,745,3182,6
esmâları81178,425,152,7542,1
işte125158,403,603,1838,1
müzehheb81478,364,822,7338,5
hattı136628,343,353,2537,2
hatt71008,265,192,5737,2
biri322.8198,242,564,7060,8
câmi‘inin61807,894,112,3123,1
mastûr5747,825,132,1726,2
güftei5807,815,022,1725,4
isimleri5837,814,972,1625,1
hâli74007,773,192,3518,6
âyîni51397,704,222,1220,0
terkîm51527,684,102,1119,1
tahtı86667,642,642,3815,9
ve’sselâm63817,583,032,1514,8
âdeti4387,585,771,9624,6
hatlar4627,535,071,9420,6
hükmü4637,525,041,9420,5
mermer64357,502,842,1113,4
ki172.4267,501,862,9919,4
kânûn52577,503,342,0114,2
kelâmı52947,443,141,9813,0
târîhleri41087,444,271,9016,2
kârhânei41097,434,251,9016,1
kapu77147,392,352,1311,6
dedikleri41497,363,801,8613,8
kavli41707,323,611,8412,8

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“budur” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (649) →
EÇS V 147b Evvelâ lisân-ı Hırvad'ın add [ü] ta‘dâdı budur:
EÇS IX Y66a … ümle hakîr alup huddâmlarıma verdim. Mâ‘adâsı "Çamlı dağlar budur" deyü cân atdılar.
EÇS VII 159a … zre ma‘lûm idi. Allâhu a‘lem vasat-ı dünyâda olan kûh-ı Kâf budur. Hâric-i Bahr-i Muhît'de olan kûh-ı Kâf-ı Dünyâ'dır. Hattâ …
EÇS I 153b … shâb-ı güzîne hibe eylediler. Acemî olanların bir aslı dahi budur. Pîrleri guzât-ı müslimîn olmuş olur.
EÇS X Y276a … Ve anda medfûn cümle müslimîn-i ünâsdır. Sizlere vasıyyetim budur, beni ol gün huccâc alayından mahrûm etmen" deyü ricâlar et …
EÇS IX Y144b–Y145a … le Y 145a vüzerâlar anda sâkin olurlar. Ammâ taht-ı kadîm budur. Ammâ bu Lârende hâss-ı hümâyûndur. Sene (---) târîhinde Âl …
EÇS I 45b–46a … ur. Ve illâ bu hayrâta bir mülûk kâdir değildir. Şâfî haber budur pâdişâhım" deyince hemân Süleymân Hân:
EÇS I 88a … r. Celî hatt-ı müzehheb ile atebe-i ulyâ üzre târîh-i câmi‘ budur.
EÇS V 95a … zûna mâlikdir. Bunun da kıble kapusu üzre târîh-i müzehhebi budur:
EÇS IX Y156b–Y157a … alup Misis ağasına mektûbları ibrâz ederler. Hâlâ kânûnları budur. Ve mâ-tekaddem bu yoldan kırk elli atlı selâmetle ubûr etm …