Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Dede Korkut Kitabı | 3 | 92,5 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 76 | 31,0 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: bugün) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| yarın | 15 | 117 | 11,29 | 9,10 | 3,87 | 161,6 | |
| dün | 6 | 25 | 10,88 | 10,00 | 2,45 | 72,8 | |
| cum‘adır | 5 | 31 | 10,54 | 9,43 | 2,23 | 56,3 | |
| doğdum | 3 | 3 | 10,23 | 12,06 | 1,73 | 50,2 | |
| ölürüm | 3 | 6 | 10,18 | 11,06 | 1,73 | 41,9 | |
| gündür | 3 | 62 | 9,45 | 7,69 | 1,72 | 26,2 | |
| yürüyüş | 3 | 133 | 8,86 | 6,59 | 1,71 | 21,5 | |
| gâzîler | 3 | 286 | 8,07 | 5,48 | 1,69 | 17,0 | |
| sana | 3 | 391 | 7,71 | 5,03 | 1,68 | 15,2 | |
| yok | 4 | 609 | 7,57 | 4,81 | 1,93 | 19,0 | |
| sultânım | 3 | 492 | 7,43 | 4,70 | 1,67 | 13,8 | |
| serdâr | 3 | 533 | 7,33 | 4,59 | 1,66 | 13,4 | |
| elbette | 3 | 580 | 7,22 | 4,46 | 1,65 | 12,9 | |
| bire | 3 | 583 | 7,21 | 4,46 | 1,65 | 12,8 | |
| ise | 4 | 819 | 7,19 | 4,38 | 1,90 | 16,7 | |
| ceng | 4 | 868 | 7,11 | 4,30 | 1,90 | 16,3 | |
| ben | 3 | 677 | 7,02 | 4,24 | 1,64 | 12,0 | |
| yâ | 5 | 1.252 | 6,94 | 4,09 | 2,10 | 19,0 | |
| deyü | 5 | 6.007 | 4,75 | 1,83 | 1,61 | 5,5 | |
| hemân | 3 | 3.865 | 4,64 | 1,73 | 1,21 | 3,0 | |
| azîm | 3 | 4.097 | 4,56 | 1,64 | 1,18 | 2,8 | |
| ammâ | 8 | 15.229 | 4,10 | 1,17 | 1,57 | 4,1 | |
| var | 3 | 7.646 | 3,67 | 0,74 | 0,70 | 0,7 | |
| dahi | 4 | 13.186 | 3,30 | 0,37 | 0,46 | 0,2 | |
| edüp | 5 | 23.957 | 2,77 | -0,17 | -0,27 | 0,1 | |
| olup | 3 | 17.281 | 2,50 | -0,43 | -0,60 | 0,3 | |
| ve | 17 | 147.919 | 1,91 | -1,03 | -4,28 | 11,6 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
bugün* ile tüm bağlamlar →“bugün” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (79) →| EÇS III 132a | … ndeki Avganda deyrinde olan mezkûr papas Andire Yoros "İşte | bugün | Muhammed dünyâya gelir" deyü müterakkib iken bir zelzele-i … |
| EÇS IX Y326b | Nev-arûs-ı hüsnünün gördüm | bugün | dîvânı var |
| EÇS VI 111b | … ân sultânımın otağından Evliyâ Çelebi atla çıkdı ve bizimle | bugün | sabâhdan gitdi. Öyleden evvel kal‘a-i Litre kurbunda bu kâf … |
| EÇS VII 66a | Ammâ | bugün | açlıkdan cümlemiz tamâm olduk. Ne su ve ne şerbet ve ne kah … |
| EÇS VI 6b | … leri ve beyleri ve sekleri yüz bin askerle başına cem‘ edüp | bugün | yâhûd yarın üzerinize gelmek üzredir, zîrâ Seydî Ahmed Paşa … |
| EÇS V 14b | "Bire hey birâder, dönder tuğu, yohsa | bugün | Ahlad kal‘ası yanında bizi kovan üç dörd yüz âdemlere tuğu … |
| EÇS V 136b | … r kayığa binüp Zadra kal‘asına kaçdı. Hamd-i Hudâ bu cengde | bugün | ele geldi ve bu zincirde olan kâfirin dahi cümleleri böyle … |
| EÇS V 125b | "Yok | bugün | çıkarsanız hoş ve illâ yarına kalırsa işte guzât-ı müslimîn … |
| EÇS IV 292a–292b | … azîz ahî-yi e‘azzim, ol Muhammedü'l-Mustafâ rûhiyçün olsun, | bugün | senin hâk-i pâyine gelmişem. Menimle yahşı danışıh et galan … |
| EÇS V 73a–73b | … tte ve elbette sa‘âdetlü pâdişâha ve vezîria‘zama ya dün ya | bugün | varup vâsıl olup birkaç günden müferrih haberler gelmesi mu … |