İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

cân

1.154
geçiş
427,7
milyonda
215.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
305
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi1.154471,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,90

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
tâze15033711,697,0212,151.243,9
sohbetleri8411711,087,719,12815,6
havliyle656010,788,318,04738,6
gönülden505210,418,137,05551,1
bulup7181910,204,668,09329,0
atup5136610,105,356,97286,0
dilden429810,106,976,43343,7
râhatı407410,067,306,28352,5
sohbeti371319,886,376,01265,0
baş526969,854,456,88225,4
halâs519279,654,016,70190,4
bercehennem28249,618,415,28318,0
düşüp375159,504,395,79157,4
sıçrayup24429,367,384,87215,4
derûnı381.0369,153,425,59112,7
bulur243499,034,334,66100,0
dermedhi201528,975,274,36109,7
hayâtı191748,875,004,2296,9
buldular16668,756,153,94108,9
bâzârına15418,686,743,84116,7
dil172258,664,463,9474,0
hammâmı361.7758,652,574,9968,9
havli14188,617,833,73140,0
hemân583.8658,562,135,8882,7
bulduk13528,466,193,5689,4
herkes185208,463,343,8251,4
memi13918,425,383,5273,5
etdik218758,412,813,9346,2
başıma12648,335,783,4074,9
bulurlar12828,315,423,3868,5
kurtarup11228,267,193,2994,5
istimâ176928,242,843,5538,1
atdılar11508,236,013,2772,5
buldu111058,164,943,2155,1
u16217.4348,161,448,04120,8
hammâmâtı10478,095,963,1165,2
arslan123088,073,513,1636,9
küffâr221.6038,032,003,5228,3
küffârdan101168,014,663,0446,2
kulağıyla987,998,362,99102,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“cân” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (1.154) →
EÇS VIII 289a … sultânîde bir guruşa çıkdı, ol dahi bulunmaz. Her şey gûyâ cân otu oldu, zîrâ küffâr-ı hâkisârın donanma gemileri Girit ce …
EÇS III 150a … stânı aynu'l-hayât-ı Tunca cümle eşcârât [u] müsmirrât tâze cân bulup gûyâ her bâğ-ı İrem'i Merâm-ı Konya olur. Tâ bu merte …
EÇS VI 141a Der-medh-i hammâm-ı râhat-ı cân: Olandası iki aded hammâm-ı gâsılândır.
EÇS VII 171a … erine, ya‘nî arabalarına kondurup ol gece âteş kenârlarında cân sohbetleri etdik.
EÇS VII 111a … liyle nehr-i Özü'ye kendümüz urup karşu Şâhînkirmân'a geçüp cân kurtarup niçe yüz atlarımız ve gâzîlerimiz suda yaldadırlar …
EÇS VIII 307a … olmak ile ve ölümden halâs olduklarının şükrânesine hırz-ı cân ile Ferhâd-vâr çalışup üç yılda gücile kazılan niçe yüz bin …
EÇS IX Y118a … i Yûnâniyân ki tevârîh-i kadîmlerdir hubût-ı Âdem'den evvel cân u cin kavmi havâdisâtların bile hâlâ bu âna dek cemî‘i vakâ …
EÇS VII 8a … akdığımız âdemler de anlar dahi bir kerre derûn-ı dilden ve cân u gönülden bâng-ı Muhammedî sadâsına rehâ buldurunca hemân …
EÇS IV 236b … yanında sehelce felekden kâm {alup} cümle aşâ’ir beğleriyle cân sohbetleri edüp Hüseyn-i Baykara zevkleri edüp cümle ahibbâ …
EÇS VI 109b … anın yüzbaşısı imiş, ceng-i Ciğerdelen'de ciğeri delinmeden cân kurtarmış bir müdebbir âdem imiş. Kal‘anın ba‘zı ahvâlleri …