İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

cîze

57
geçiş
21,1
milyonda
5.413.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
8
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi5723,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,43

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
heremeyn31910,349,871,7335,6
kâşifi41019,707,871,9935,9
garbîsinde31349,017,051,7223,5
mukâbelesinde52768,946,742,2237,0
tarafındaki32278,446,291,7120,3
şehrinde54238,426,132,2032,7
mısır’ın44538,015,711,9623,9
hâkinde78857,935,552,5940,3
cânibine47007,445,081,9420,5
karşu59127,405,022,1725,2
ubûr52.7765,853,412,0314,7
şehri85.6785,513,062,4920,0
sâ‘at32.1975,453,011,527,3
eder44.2494,932,481,647,2
cânibi35.6464,111,651,182,8
hazreti35.9454,031,581,152,6
üç37.1633,771,311,031,9
yine37.3723,731,271,011,8
edüp923.9573,621,151,654,5
u317.4342,490,030,030,0
ile423.7692,46-0,01-0,010,0
ve13147.9191,53-0,94-3,337,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“cîze” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (57) →
EÇS X Y271a … [u] ulemâ ve sulehâ ve kibâr-ı eşrâf haymeleri ile varup ol Cîze sahrâsın çetr-i mülemma‘lar ile lâlezâr edüp üç gün üç gece …
EÇS X Y450b … an süd hakkındadır kim eyle lezîz südü Mısır'ı besler. Gûyâ Cîze sığırları ve ganemleri Mısır halkının süd analarıdır. Ebû H …
EÇS X Y68b … fetvâ vermedüğiyçün Mısır'a nefy eyleyüp ber-vech-i arpalık Cîze kazâsı sadaka olunup Hanefî şeyhülislâmı idi. Ammâ fetvâsın …
EÇS X Y450b Evsâf-ı menzil-i kasaba-i Cîze
EÇS X Y234b "Ey vardım, nehy-i münker etdim", dedikde ehl-i Cîze Muhammed Sofî'yi hâkim huzûrunda pâre pâre edüp Ebülhevl ya …
EÇS X Y271a … le Mısır gazâsında bile ceng ederken hadeng ile mecrûh olup Cîze cânibine ubûr edüp şehîd oldu. Ba‘dehu cesed-i şerîfi üzre …
EÇS X Y8b … ‘aşşukile Hazret-i Yûsuf'a iftirâ edüp Melik Reyyân Yûsuf'u Cîze nâm şehirde sicne kodular kim Cenâb-ı İzzet Hazret-i Resûl' …
EÇS VII 163b–164a … im havfinden karârı firâra mübeddel edüp nehr-i Nîl'i karşu Cîze şehri tarafına ubûr edüp Bûsîr nâm mahalde "İşde Müslim'den …
EÇS X Y91b … ıta asrında bu mahalde tucdan bir koç tılısmı var idi. Yüzü Cîze tarafındaki Ehrâm dağlarına nâzır idi. Kaçan kim ol tuc koç …
EÇS V 3a … ân-ı Himâr Mısır'da dahi karâr edemeyüp Nîl'i gemiyle karşu Cîze tarafına ubûr edüp tâ Sa‘îd-i âlîde ve dehlîz-i Habeş olan …