İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

cedîd

155
geçiş
57,4
milyonda
2.139.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
15
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi15563,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,87

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
hadîd158910,988,523,86150,1
bedâsteni72110,359,502,6480,9
vâhid4189,578,922,0042,4
kavî82589,316,082,7951,9
beyyi‘nâ329,2911,671,7346,1
ruhbei369,2510,091,7337,8
kefri3229,128,211,7328,6
hadîdi3259,098,031,7327,8
diye3698,786,561,7121,5
mahkemei3788,726,391,7120,8
kapulardır41638,695,741,9624,1
fethi75318,394,842,5533,6
bâbı109788,184,483,0243,1
metîn111.1588,104,373,1645,9
binâyı78547,834,162,5027,2
kal‘amisâl32827,814,531,6613,1
misli32827,814,531,6613,1
kapudur33167,714,371,6512,5
kapuları33167,714,371,6512,5
mahallei44997,654,121,8915,4
fevkânî34167,433,971,6210,9
yeni34267,403,941,6210,8
pîrleri34387,373,901,6210,6
sarâyı81.4457,363,592,5925,2
kal‘adır34697,303,801,6110,3
hânı122.5437,193,363,1334,4
inşâ47747,143,491,8212,1
nâzır51.0077,143,432,0314,8
kârı35537,123,561,599,3
kat61.3757,013,252,1916,3
kadîm49446,903,201,7810,7
seddi36906,863,241,558,1
olundu38766,582,901,506,9
ya‘nî72.2516,572,762,2514,9
derûnı31.0366,372,661,466,0
câmi‘i124.6376,362,492,8521,8
kasabai31.0646,332,621,455,9
menzili51.9686,272,471,838,9
müzeyyen31.1476,242,511,435,5
cümleden31.1896,192,461,425,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“cedîd” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (155) →
EÇS X Y439b … yüz adımdır. Dervîş Ağa ta‘mîr ü termîm etmiş bir metîn ve cedîd iç kal‘adır. Ammâ taşra kal‘a dahi böyle ta‘mîr ü termîme m …
EÇS IX Y267b Bu dahi şâm eyâletinde bir cedîd kal‘a-i latîfdir. Sene (---) târîhinde Nûrreddîn eş-şehîd b …
EÇS V 2a Menzil-i kasaba-i cedîd Sümeyke: Vech-i tesmiyesi (---) (---) (---) (---). Hâlâ bân …
EÇS VI 162b … pudur, ammâ eski kal‘a içine açılan kapusu metîn ve hadîd ü cedîd kapudur, ammâ bu yeni kal‘a içinde aslâ hânelerden ve bir g …
EÇS III 119a … n Mehemmed Hân bu Silisre şehrine gelüp bu sarâyı esâsından cedîd edüp "Bu şehir taht-ı pâdişâhî ola" dedi. "Allahümme yessir …
EÇS VII 83b–84a … da Demirkapu kal‘ası bâblarıdır kim bunlar da bâb-ı hadîd-i cedîd dervezelerdir. Ammâ şimâl tarafına iki aded küçük su kapula …
EÇS VI 183a … orman hıyâbânlı bir burunda Kanije gibi ağaçdan bir kal‘a-i cedîd imiş, ammâ hakkâ ki mel‘ûn küffâr bir sedd-i İskender inşâ …
EÇS IX Y170a Ve bu Bâb-ı Cedîd garba nâzırdır. Ve bu taraf ve handakı alçakdır, ammâ cümle …
EÇS VIII 363b Hamdü lillâh çûn bu câmi‘-i cedîd oldu tamâm,
EÇS II 272b … ar. Belki âfâka sıyt u sadâsı müstevlî olup âleme velvele-i cedîd ve debdebe ve gulgule-i şedîd olurdu. Târîh-i Feth-i kal‘a- …