İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

cehennem*

15 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
108
geçiş
40,0
milyonda
15
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı130,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi10743,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,00
EÇS D 0,89

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: cehennem) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
a‘râf81511,0610,702,83108,1
cennet1411511,018,573,73140,4
sovuk5569,968,122,2346,8
deresidir349,7811,191,7343,8
azâbı4469,738,091,9937,2
zebânîler3109,709,871,7336,1
ura4539,677,881,9936,1
cennetdir3159,649,291,7333,3
deresi61449,617,022,4346,8
dereleri3319,478,241,7328,6
sakar3319,478,241,7328,6
bölükbaşı3729,097,021,7223,4
tasvîri3829,026,841,7222,6
bilmezler31308,696,171,7119,8
cânı31638,505,841,7018,5
mecrûh31838,405,681,7017,8
nedir32198,235,421,6916,7
ehli141.7917,924,613,5962,9
mâbeyninde45777,584,441,9117,0
urup37636,823,621,599,6
görüp38466,693,471,589,0
kara51.5326,643,352,0214,2
halâs39276,573,341,568,5
dedikde39686,513,271,558,3
cân31.1546,283,021,527,3
eğer31.1726,263,001,527,2
gûyâ41.7896,112,801,718,7
etdiler31.9885,552,241,364,6
nâm32.6075,181,851,253,4
deyü66.0075,011,641,665,5
derler44.1234,951,601,343,5
ü1011.2954,841,472,027,6
gibi44.6054,801,441,262,9
zîrâ33.5894,731,381,072,1
hemân33.8654,631,281,021,8
içinde34.2734,491,130,941,5
içre35.3244,180,820,750,8
cânibi35.6464,090,730,690,7
yine37.3723,720,350,370,2
ammâ615.2293,680,300,460,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (108) →
EÇS VIII 253a … aremi dîvârlarında bu cennet tasvîrin görenler safâ eder ve cehennem timsâllerinin mahûf u ucbe-likâ sûretlerin benî âdem gördük …
EÇS V 106a–106b "Cennet olmazsa 106b bârî cennet ve cehennem ortasında a‘râf olsun" demesi mukarrerdir.
EÇS I 98b … câmi‘e vardıkda cemâ‘ati görüp "Bu ehl-i cennetdir bu ehl-i cehennemdir" deyü ta‘yîn-i keşf ederlermiş. Âhir azîz Nûrü'l-hüdâ'ya bâ …
EÇS VI 15a … ak içün eyle bir dâr-ı dûzah ve nîrân tasvîri yazmış kim ol cehennem dereleri içre ibâdullâhın neft ve katrân ve âteş-i sûzân iç …
DK III 178 … olança 'aybumuzı ḳaḳdı ṭur ḳız oynar-iseŋ oyna oynamaz-iseŋ cehennemde oyna beyrekden soŋra başuŋa bu ḥal geleçegin bilür-idük did …
EÇS X Y36b … [ü] dalâlet ve haşr [ü] neşr ve âyet [ü] hadîs ve cennet ü cehennem bilmezler. Dünyâ gamı içün gussa yemezler. Rûy-i arzda ne k …
EÇS VIII 330a … Âhır-ı kâr bu hafrin yedi konak çevresin deverân edüp gûyâ cehennem derelerinden bir hafr-i azîm idi.
EÇS I 115b … ından geçse yâhûd üstünden atlasa ol meyyit câzû olup ehl-i cehennem ola. Bu hâl üzre lâşe-i Yahûd meydânda kalup âhir Dîvâneyi …
EÇS VII 61a … rk-i hazân gibi dir dir ditrer. Hulâsa-i kelâm bu cennet ve cehennem ve a‘râf tasvîrlerinin evsâfları deryâda katre ve güneşde z …
EÇS VIII 289a … görmeyüp hâ’ib [ü] hâsir yine mezkûr Istandiye adası limanı cehenneminde karâr etdiler.