İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

cemâl

72
geçiş
26,7
milyonda
4.393.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
35
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi7229,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,89

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
tâbânmisâl4410,7512,192,0067,6
müşâhedei4710,7011,392,0058,1
tecellîi41010,6410,872,0054,2
latîfü’li‘tidâl31110,2110,321,7337,8
hüsn45210,058,491,9939,5
celâl3299,938,921,7331,4
dilberânları3359,848,651,7330,3
şemsi4869,707,771,9935,3
kemâl51449,577,352,2241,2
hüsni124749,496,893,4391,4
temâşâyı41369,307,111,9931,6
arzı199539,256,554,31135,8
sâhibi131.6907,925,173,5168,3
mahbûb45717,675,041,9420,2
ederek52.0896,243,492,0415,1
kerre32.8085,092,321,394,9
eder44.2494,922,141,555,7
ü1011.2954,852,052,4013,4
ederler44.5654,822,041,515,3
gâyet33.8514,651,871,263,4
edüp1823.9574,621,823,0419,8
olur36.0124,011,230,991,7
u717.4343,710,911,242,3
cümle721.1973,430,630,941,2
ve40147.9193,150,341,332,2
olup317.2812,50-0,30-0,400,1
ile323.7692,04-0,76-1,201,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“cemâl” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (72) →
EÇS X Y54a–Y54b … er zâhir olup yüzünden saru Y 54b nikâbın ref‘ edüp arz-ı cemâl eyledi. Ve hûrmâ lîfinden hil‘atı var idi. Ve ayaklarında s …
EÇS IX Y328a … -)]] ve feres ve hımâr ve kelb ve papas ve Yahûdî ve dîv ve cemâl sûretleri ki eşkâl-i garîbe ve Q 135a acîbe-i gûnâ-gûn fi …
EÇS X Y243a … anzar ve perî-peyker hadden efzûn şems-i tâbân-misâl hüsn-i cemâl sâhibi mahbûbeleri olur kim,
EÇS II 220b–221a … Resûlallah" demişiz. Mübârek, nikâbların küşâde kılup arz-ı cemâl edüp tebessüm-künân olup buyurdular kim "Şefâ‘atî ve seyâha …
EÇS VIII 382b … mî‘i mahbûbu ve mahbûbe zen duhter-i pâkîze-ahterleri kemâl cemâl sâhibi olup kelimâtları cümle mevzûn ve dişleri dürr-i mekn …
EÇS VI 75b Hüsn-i cemâl sâhibi kızlar ve pençe-i âfitâb-ı mehtâb gulâmlar alındı, z …
EÇS IV 194b … bûbe-i cihân: Âb u hevâsı hûb ve cüvânânları mahbûb u sâhib cemâl ve sâhib-i ân u latîfü'l-itidâl mahbûbları olur ammâ kûhist …
EÇS III 45b–46a … peygamberin hayât-ı sa‘âdetlerindeki gibi kimi celâl, kimi cemâl sâhibidir. Hazret-i Uzeyr celâl sâhibi olmağıla kabr-i şerî …
EÇS X Y433b … eket etmezdi. Ve birkaç kerre askere yakın gelüp gûyâ arz-ı cemâl ederdi. Gâyet müdrik hayvândır. Her pâyleri mîl minâre kada …
EÇS IV 341b Der-medh-i mahbûb [u] mahbûbân: Cümle mahbûbları sâhib-i cemâl ve latîfü'l-i‘tidâl kaşları yay ve kirpikleri ok, gamzesi T …