İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

cemâli

42
geçiş
15,6
milyonda
7.128.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
9
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi4217,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,85

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
cemâli4242
cemâlî4040

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
bâkemâlin141512,9712,873,74245,0
bâkemâl5611,7412,712,2484,6
bâkemâli3311,0912,971,7354,0
müşâhede812610,618,992,8284,5
risâlet’in31149,307,721,7226,3
mübârek94819,147,232,9872,8
görüp98468,386,422,9662,6
sânî33388,026,161,7119,7
edince45247,865,941,9725,1
islâm31.4266,074,081,6311,3
kerre42.8085,523,521,8312,2
hazreti55.9454,772,761,9110,6
ile523.7692,780,760,911,2
edüp423.9572,450,420,510,3
ve3147.919-0,59-2,62-8,9020,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“cemâli” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (42) →
EÇS III 167a Beğlerbeği câmi‘i kurbunda kutb-ı âfâk, cemâl-i Hakk'a müştâk, fukarâ-yı ser-tâc-ı deyhîm Mestçizâde eş-Şey …
EÇS VI 123b … uğundan mahbûb u mahbû[be]si gâyet çokdur. Hakkâ ki bunlara cemâl-i bâ-kemâl veren Cenâb-ı Hak'dır.
EÇS VI 43b … e du‘âmız hedef-i icâbetde bulundu" deyü sehel celâli gidüp cemâl-i nûrun gösterdikde hakîr eyitdim:
EÇS X Y315b … r ve nâmeler ile gönderdi. Zennûn Hazret'e hedâyâları verüp cemâl-i bâ-kemâl-i Resûlullâh'ı müşâhede edince İslâm ile müşerref …
EÇS VIII 359a–359b … üvânlarının parmaklarında özdekleri(?) ilikleri seyr olunup cemâl-i bâ-kemâlleri müşâhede olunur. Cemî‘i çârsû-yı bâzârından su …
EÇS IV 393a … ret-i Süleymân'dan berü mü’min ü muvahhid idim. Hamd-i Hudâ cemâl-i bâ-kemâlin görüp İslâm ile müşerref oldum!" deyü Hazret-i R …
EÇS III 43b … cebelü'l-Lübnân'a üç kerre tecellî-i Cemâl etdükde hicâb-ı cemâl-i Rabbi'l-İzzet'den üç kerre bu nahller ser-ber-zemîn secde e …
EÇS VII 177b–178a … -ahter bânû-veş 178a ve hûr-veş bir kız oturur kim hüsn-i cemâli bir mertebede imiş kim geysûlarının her târı şeb-i târdan n …
EÇS IV 266a … İnşâallahu Ta‘âlâ mansûr u muzafferiz." dedikde mübârek gül cemâli verd-i hândân gibi hande edüp henüz melek çehre olmuş tebes …
EÇS X Y175a … olsa anda dîvârlara tasvîrâtların dîvârlara mıhlayup arz-ı cemâl-i bî-cân etdirir.