İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ceng

868
geçiş
321,7
milyonda
313.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
62
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi868354,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,89

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
ceng868868
çeng1313

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
cidâl15520412,218,2112,411.627,2
harb10914311,798,2110,411.144,8
ede8350910,955,998,97540,2
ederken429449,574,116,11162,2
ü23411.2959,303,0113,40576,2
rûz255529,174,144,7297,3
germâgerm171009,176,054,06112,0
cidâli15179,128,423,86166,6
tablına12168,808,193,45125,1
hayli195368,793,784,0465,1
savaşı131438,725,143,5068,6
cidâlleri11118,688,603,31131,2
mahallinde153528,654,053,6456,6
perhâş11978,555,463,2463,0
birbirleriyle111078,535,323,2360,8
dilîrâne10238,527,403,1487,8
cidâller9108,398,452,99100,8
etmeğe189208,372,933,6842,1
içün292.0368,352,474,4152,1
ederler534.5658,322,175,6777,8
urulup9798,285,472,9351,7
kapanup9878,275,332,9349,9
tarafeynden9938,265,232,9248,6
dâ’imâ135488,233,203,2134,8
cidâle898,228,432,8289,1
âlâtı102638,183,892,9535,6
edüp21623.9578,161,8110,50237,4
ile20723.7698,101,7610,14217,1
etdiğimiz114488,103,252,9730,2
münhezim92188,094,002,8133,4
kâmil191.4468,072,353,5131,6
küffâr201.6038,052,283,5531,6
gün333.3008,021,964,2740,8
yakaya7268,006,712,6253,3
birbirleri7327,996,412,6150,0
esnâsında7327,996,412,6150,0
nice93087,973,512,7427,5
şeb127027,972,732,9425,2
sâ‘at232.1977,942,023,6230,0
ederlerdi93767,893,222,6824,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“ceng” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (868) →
EÇS VIII 292a … henüz cümle guzât murğ-ı semender-vâr âteş-i Nemrûd içinde ceng etmeğe başladılar.
EÇS VIII 189a … hakîrin Palu ve Çakır nâm samson kelblerim bu hınzîrlar ile ceng edüp yedisini de samsonlar pâre pâre edüp elçinin imdâd gön …
EÇS II 311a … Lisân-ı Moğolîde İt-til demek köpek lisânlı demekdir. Ya‘nî ceng mahallinde bir gûne av‘av ve va‘va‘ eder kelb-i akûr kavm-i …
EÇS V 11b … men kadı-ı Bitlis olam’ deyüp hakîkatü'l-hâl ben Melek ile ceng ederken eyle edüp menim askerim ol ânda mûr u mâr gibi târu …
EÇS VII 18b … Yüz karalığı olmadan Allâhu Te‘âlâ hıfz ede. Cum‘a günleri ceng etmek selef pâdişâhları vüzerâları ve gâzîlerinin re’y-i te …
EÇS V 70a–70b … llar koyup cümle eyâlet {hâkimlerine} Hasan Paşa üzre varup ceng etmeleriçün mü’ekked evâmir ve hatt-ı şerîfler gitdi.
EÇS VI 102b–103a … zim piyâdelerimizi topa düşünce biz dahi küffârın atlısıyla ceng etmeden fâriğ olup "Bire meded küffârın atılmış topları boş …
EÇS III 57b … arîbdir. Her bâr kim ekâlîm-i seb‘ada iki pâdişâh birbirile ceng [u] cidâle ve harb-i kıtâle âheng etseler bi-emri Hudâ ol m …
EÇS X Y22a–Y22b … iklîm-i sâdis ve sâbi‘de vâki‘ olmuşlardır. Cemî‘i eyyâmda ceng [ü] cidâlleri Acem ve Hind iledir. Andan,
EÇS VI 111b Muğzâde ceng yerinde serim eyledim fidâ / Kâyil değil esîr edüp ister di …