İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

cengâver

77
geçiş
28,5
milyonda
4.115.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
6
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi7731,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,76

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
dilâver2315211,689,374,79257,4
server106711,159,353,16111,4
dilâveri51310,8310,722,2366,6
hünerver75810,739,052,6474,8
fetâlar3329,828,681,7330,4
serveri4749,767,891,9936,0
askere62829,106,542,4242,7
muhâsarada31109,046,901,7222,8
yiğitler31838,566,171,7119,8
mâlikdir33187,965,371,6916,5
asâkiri78747,915,132,5736,3
pürsilâh67487,905,132,3831,2
atlı33987,695,051,6815,2
nemse34627,514,831,6714,3
bin3512.2676,543,645,44114,2
askeri62.0496,533,682,2619,6
aded229.0466,303,414,2564,9
beş53.4565,542,661,8810,1
değildir32.1265,482,631,455,9
ü1511.2955,432,543,2128,2
yigirmi32.5475,232,371,405,0
elli32.7455,122,261,374,7
gâyet43.8515,062,191,565,9
on45.4774,561,681,373,8
üç57.1634,501,611,504,5
her45.9674,441,551,323,4
olur46.0124,431,541,313,3
gibi34.6054,391,511,132,4
yüz612.2723,991,101,312,8
ile1023.7693,780,881,453,1
olup717.2813,720,831,151,9
var37.6463,670,780,720,7
ve51147.9193,500,592,418,1
iki39.4173,370,480,490,3
cümle621.1973,210,310,470,3
ammâ415.2293,100,200,260,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“cengâver” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (77) →
EÇS IV 383b … kmündedir. Ve Sülupeyân nâm aşîret cümle on bin aded kavm-i cengâver dilâverlerdir. Cümle cezîre hâkimine tâbi‘lerdir.
EÇS VII 155b–156a … eği bunda sâkindir. İsmi (---) ve cümle beş bin aded güzîde ceng-âver atlı ve yaya askere mâlikdir kim gâyet tüvânâ ve yarar ve b …
EÇS VI 126b … rmi bin kadar esîr ve bu kadar mâl-ı ganâ’imle sîr olup iri cengâver Kazakların cümle dendân-ı tîğdan geçirüp bî-bâk ü bî-pervâ …
EÇS VII 48a … z Nemse soltatları mevcûddur, ammâ hîn-i ma‘rekede otuz bin cengâver ve dilâver küffâr olur. Lâkin yigirmi günde içlerine kıtlık …
EÇS IV 366a … â Paşa kethudâsı refîkımız ile cümle beş yüz aded pür-silâh cengâver fetâlar ile azm-i Bağdâd-ı behişt-âbâd deyüp Basra'dan câni …
EÇS X Y318b Selîm Hân dahi bu vâdîde seksen bin mükemmel asker-i cengâver ile Sultân Gavrî'yi iki kerre yüz bin askeriyle münhedim ed …
EÇS VII 13a … arın cümle tu‘ma-i şemşîr edüp derûn-ı hisâra elli bin aded ceng-âver sermed kâfir doldurmuş.
EÇS VIII 246b … cirmi kâmil yedi bin adım kal‘adır. Hîn-ı muhâsarada içinde ceng-âver âdem olsa hemân handakları kifâyet edüp bir yıl muhâsara gö …
EÇS IX Y344b … eri dahi feth olup mezkûr kal‘alara asâkir-i Âl-i Osmân'dan cengâver fetâlar konulup Süleymân Paşa, Süleymân Hân'a neccâblar ile …
EÇS X Y400a … yup vakt-i sabâhda cümle ağırlık menzil yerinde kalup cümle cengâver asâkir-i dilâver ile mütevekkilen alallâh deyüp ceng fîller …