Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Dede Korkut Kitabı | 1 | 30,8 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 282 | 115,2 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: cenge) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| âheng | 82 | 118 | 12,71 | 9,69 | 9,04 | 1.019,6 | |
| terğîb | 33 | 42 | 11,70 | 9,87 | 5,74 | 424,3 | |
| tergîb | 18 | 27 | 10,89 | 9,63 | 4,24 | 220,8 | |
| âmâde | 43 | 526 | 10,77 | 6,61 | 6,49 | 313,0 | |
| birbirlerin | 11 | 82 | 9,95 | 7,32 | 3,30 | 91,4 | |
| âhenk | 8 | 8 | 9,82 | 10,22 | 2,83 | 113,4 | |
| iktidârları | 8 | 54 | 9,60 | 7,46 | 2,81 | 68,1 | |
| müslimîni | 8 | 75 | 9,52 | 6,99 | 2,81 | 62,5 | |
| yeniden | 5 | 25 | 9,06 | 7,90 | 2,23 | 45,9 | |
| kapanup | 6 | 87 | 9,05 | 6,36 | 2,42 | 41,5 | |
| başladılar | 7 | 174 | 8,97 | 5,58 | 2,59 | 40,8 | |
| guzâtı | 13 | 583 | 8,94 | 4,73 | 3,47 | 60,6 | |
| gönülden | 5 | 52 | 8,93 | 6,84 | 2,22 | 38,0 | |
| saf | 5 | 83 | 8,81 | 6,17 | 2,20 | 33,2 | |
| ederdi | 8 | 490 | 8,41 | 4,28 | 2,68 | 32,5 | |
| tekrâr | 5 | 208 | 8,38 | 4,84 | 2,16 | 24,0 | |
| kerîmeler | 3 | 13 | 8,38 | 8,10 | 1,73 | 28,5 | |
| cüyûşı | 4 | 117 | 8,36 | 5,35 | 1,95 | 22,0 | |
| guzât | 5 | 225 | 8,33 | 4,73 | 2,15 | 23,3 | |
| etmeyüp | 8 | 567 | 8,27 | 4,07 | 2,66 | 30,2 | |
| ederlerdi | 6 | 376 | 8,22 | 4,25 | 2,32 | 24,1 | |
| girüp | 14 | 1.369 | 8,12 | 3,61 | 3,43 | 44,5 | |
| müte‘allık | 3 | 84 | 8,07 | 5,41 | 1,69 | 16,8 | |
| durdular | 3 | 94 | 8,03 | 5,25 | 1,69 | 16,1 | |
| germâgerm | 3 | 100 | 8,00 | 5,16 | 1,68 | 15,7 | |
| asâkiri | 9 | 874 | 7,99 | 3,62 | 2,76 | 28,7 | |
| henüz | 6 | 499 | 7,97 | 3,84 | 2,28 | 20,9 | |
| etdiklerinde | 5 | 388 | 7,93 | 3,94 | 2,09 | 18,0 | |
| âlâtı | 4 | 263 | 7,91 | 4,18 | 1,89 | 15,7 | |
| rûz | 6 | 552 | 7,88 | 3,70 | 2,26 | 19,7 | |
| kazup | 3 | 137 | 7,87 | 4,71 | 1,67 | 13,9 | |
| etdiler | 16 | 1.988 | 7,85 | 3,26 | 3,58 | 43,9 | |
| meşgûl | 3 | 145 | 7,84 | 4,62 | 1,66 | 13,5 | |
| hücûm | 3 | 151 | 7,82 | 4,57 | 1,66 | 13,3 | |
| edecek | 3 | 156 | 7,81 | 4,52 | 1,66 | 13,1 | |
| yetişüp | 3 | 174 | 7,75 | 4,36 | 1,65 | 12,5 | |
| muhâsara | 5 | 481 | 7,74 | 3,63 | 2,06 | 16,0 | |
| küffârı | 8 | 962 | 7,72 | 3,31 | 2,54 | 22,4 | |
| başlayup | 3 | 189 | 7,70 | 4,24 | 1,64 | 12,0 | |
| mübâşeret | 3 | 190 | 7,70 | 4,23 | 1,64 | 12,0 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
cenge* ile tüm bağlamlar →“cenge” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (283) →| EÇS V 135b | … dağında ve deresinde pusu edüp katlanır imiş. İşte bu ânda | cenge | başladılar. Amân devletli vezîr, işte yakındır. şu gâzîlere … |
| EÇS IV 209a | … dikten sora Kızılbaş-ı kallâş Karanlıg kapu dibinde kapanup | cenge | âheng edüp içkal‘ada mütehassın olanlar dahi cebehâneye âte … |
| EÇS II 371b | … urdu]. El-kıssa yeniçeri bî-hisâb sipâhiyân bî-tâb olmağıla | cenge | iktidârları olmayup "El-firâru mimmâ lâ yutak, min süneni'l … |
| EÇS VI 172b–173a | … kefere kapandığı muhakkak olup anlar dahi derûn-ı hisârdan | cenge | âhenge başladılar. Ammâ bu kal‘a-i sedd-i İskender nehr-i R … |
| EÇS VIII 368a | … r edüp firâr etdikde Kayser Hırkîl yanında iken kayser üzre | cenge | gelen sahâbe kayser keferelerinden baş kesse nihânîce ihsân … |
| EÇS VII 150a | … n kıllı kebedir. Hattâ hîn-i savaşda bu kebeyi yüzüne dutup | cenge | girdikde Çerkes kavminin önüne Efrâsiyâb ve Rüstem ü Şağâb … |
| EÇS IV 214b | … timâletleriyle ve herkese ihsân u in‘âm ve va‘d u va‘îd ile | cenge | terğîb etdirüp ale's-sabâh Saçlı dağının yetmiş seksen aded … |
| EÇS VI 103b | … î-pervâ üzerimize hücûm ederken ibtidâ mehterhâne tâ’ifemiz | cenge | girmeyüp yan verdiler. |
| EÇS III 77a | … ı devr edüp va‘de-i kerîmeler ve gûnâ-gûn istimâletler edüp | cenge | tergîb edüp "İnşâallah fırsat u nusret bize müyesser olursa … |
| EÇS IX Y167b | … î-i vilâyet efvâhında eyle şâyi‘dir kim Selîm Şâh ile Gavrî | cenge | mübâşeret etdükde Selîm Şâh bu İbn Dâvûd kubbesi yanında bu … |