İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

cenge*

3 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
294
geçiş
109,0
milyonda
3
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı130,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi293119,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,00
EÇS D 0,78

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: cenge) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
âheng8211812,679,649,041.013,2
terğîb334211,659,825,74421,8
tergîb182710,849,584,24219,4
âmâde4352610,756,556,49309,8
birbirlerin11829,907,273,3090,5
âhenk889,7610,162,83112,7
iktidârları8549,567,412,8167,5
müslimîni8759,476,942,8161,9
kapanup6879,016,312,4241,0
yeniden5259,007,842,2345,5
başladılar71748,945,532,5940,2
guzâtı135838,924,683,4659,6
gönülden5528,896,792,2237,6
saf5838,766,112,2032,8
ederdi84908,394,232,6831,9
tekrâr52088,354,792,1523,7
kerîmeler3138,328,051,7328,2
cüyûşı41178,325,291,9521,7
guzât52258,304,672,1522,9
etmeyüp85678,254,022,6529,7
ederlerdi63768,204,192,3223,6
girüp141.3698,113,553,4243,5
sengistân42078,034,471,9117,2
müte‘allık3848,025,361,6916,5
durdular3947,995,191,6815,9
asâkiri98747,983,562,7528,1
germâgerm31007,965,111,6815,5
henüz64997,953,792,2720,4
etdiklerinde53887,913,892,0817,7
âlâtı42637,884,131,8915,4
rûz65527,863,642,2519,3
etdiler161.9887,843,213,5742,8
kazup31377,834,651,6613,6
meşgûl31457,814,571,6613,3
hücûm31517,794,511,6613,1
edecek31567,774,461,6512,9
muhâsara54817,723,582,0515,7
yetişüp31747,714,311,6412,3
küffârı89627,713,252,5321,8
başlayup31897,674,191,6411,8

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (294) →
EÇS V 135b … dağında ve deresinde pusu edüp katlanır imiş. İşte bu ânda cenge başladılar. Amân devletli vezîr, işte yakındır. şu gâzîlere …
EÇS IV 209a … dikten sora Kızılbaş-ı kallâş Karanlıg kapu dibinde kapanup cenge âheng edüp içkal‘ada mütehassın olanlar dahi cebehâneye âte …
EÇS II 371b … urdu]. El-kıssa yeniçeri bî-hisâb sipâhiyân bî-tâb olmağıla cenge iktidârları olmayup "El-firâru mimmâ lâ yutak, min süneni'l …
EÇS VI 172b–173a … kefere kapandığı muhakkak olup anlar dahi derûn-ı hisârdan cenge âhenge başladılar. Ammâ bu kal‘a-i sedd-i İskender nehr-i R …
EÇS VIII 368a … r edüp firâr etdikde Kayser Hırkîl yanında iken kayser üzre cenge gelen sahâbe kayser keferelerinden baş kesse nihânîce ihsân …
EÇS VII 150a … n kıllı kebedir. Hattâ hîn-i savaşda bu kebeyi yüzüne dutup cenge girdikde Çerkes kavminin önüne Efrâsiyâb ve Rüstem ü Şağâb …
EÇS IV 214b … timâletleriyle ve herkese ihsân u in‘âm ve va‘d u va‘îd ile cenge terğîb etdirüp ale's-sabâh Saçlı dağının yetmiş seksen aded …
EÇS VI 103b … î-pervâ üzerimize hücûm ederken ibtidâ mehterhâne tâ’ifemiz cenge girmeyüp yan verdiler.
EÇS III 77a … ı devr edüp va‘de-i kerîmeler ve gûnâ-gûn istimâletler edüp cenge tergîb edüp "İnşâallah fırsat u nusret bize müyesser olursa …
EÇS VI 20b … abur mahalli Seykel vilâyeti hudûdunda Kutuh boğazı nâm bir cengelistân ve ormanistân yerde bir dar boğazın yemîn u yesârı evc-i âs …