İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

cibâli

45
geçiş
16,7
milyonda
6.686.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
6
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi4518,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,83

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
cibâli4545
cibâlı11

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ba‘îdelerden3510,9412,131,7346,8
azîmler42978,586,661,9829,1
vechi32378,456,571,7121,4
kûhı71.0037,775,712,6041,8
halk35147,465,451,6916,8
sekiz51.8736,424,322,1220,5
kırk52.9945,753,652,0616,1
ederek32.0895,533,431,578,8
olan46.7714,272,151,555,7
yüz712.2724,222,102,039,7
niçe47.0564,212,091,535,5
cânibi35.6464,111,991,303,8
kal‘ai37.7333,661,541,142,5
vardır38.5683,511,391,072,1
aded39.0463,431,311,041,9
ammâ315.2292,690,560,560,4
ile323.7692,05-0,08-0,100,0
edüp323.9572,03-0,09-0,110,0
ve17147.9191,91-0,22-0,660,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“cibâli” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (45) →
EÇS IV 204b–205a … le Demirkapu mâbeyninde Çınarlı 205a dere nâm mahalde bir cibâl-i âlîde bir gâr-ı yetîmândan hurûc eder, ammâ bu dahi bir âb- …
EÇS X Y75b … ibâllere cibâl-i Garbî ve cebel-i Cüzâm ve cebel-i Hirâm ve cibâl-i Heremeyn derler.
EÇS VII 160a … [ed] ülke vilâyetlere cereyân eden enhâr-ı azîmler cümle bu cibâl-i azîmden müstenbatdır. El-hâsıl be-dürüstî oldur kim cihânın …
EÇS X Y75b … ûkân ve cebel-i Hicân derler. Ammâ Nîl aşırı olan cibâllere cibâl-i Garbî ve cebel-i Cüzâm ve cebel-i Hirâm ve cibâl-i Heremeyn …
EÇS X Y392a … ûselerde olan kurâ ve kasabâtları ve şehr-i mu‘azzamları ve cibâl-i azîmleri ve nehr-i kebîrleri ve cemî‘i menâzilleri şimâle v …
EÇS IX Y382b … kum dağı rîh-i sarsardan ga'ib olup bir gayri cânibde niçe cibâl-i kebîreler peydâ olur.
EÇS VI 93a–93b … llâh bir cây-ı menâs olmak içün kal‘a yeri halk olunmuş bir cibâl-i ahmer-gûndur. Niçe yerlerinde gûnâ-gûn hûş [u] tuyûrun âşiy …
EÇS IX Y339b … ---) (---) olunmanın bir kaç vecih vardır. Vech-i evvel, ol cibâl-i ba‘îdelerden Ka‘be-i şerîfe kabza-i Cibrîl ile [[(---) (--- …
EÇS II 229b Evvelâ Hâlık-ı eflâk, Rabbu'l-‘ızze yüz kırk sekiz cibâl-i azîm halk edüp rûy-ı zemîne kilid urmuşdur kim vech-i arza …
EÇS I 45b … kıyâmetde Hallâc-ı Mansûr gelüp vech-i arzda olan mekâlîd-i cibâl-i kûh-ı demâvendleri hallâc kemânından pembe-misâl atdıkda bu …