İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

cihândır

31
geçiş
11,5
milyonda
9.163.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi3112,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,65

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ısfahânı42311,2510,892,0053,2
memdûhı59610,339,152,2353,8
nısfı719210,018,632,6470,3
mahbûbesi31888,817,441,7225,1
meşhûrı43778,336,851,9830,2
mahbûb35717,355,841,7018,4
bâğı41.0156,975,421,9522,3
gûyâ41.7896,174,601,9217,9
şehri45.6784,522,941,749,4
u517.4343,231,641,524,6
ammâ315.2292,691,100,921,4
ve13147.9191,53-0,06-0,170,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“cihândır” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (31) →
EÇS IX Y244a … meyveleri var, dırahtistân içre nümâyân bir şehr-i şöhre-i cihândır kim mülûk-i Emeviyyûnun dârü'l-hilâfesidir. Ebbedallâhu ilâ …
EÇS IX Y251b … bir vukıyye lahm-ı kûsfend yemiş kadar gınâ bulur, memdûh-ı cihândır.
EÇS II 285b–286a … kal‘a-i bî-emândır. Ve iç kal‘ası dahi metîn kal‘a-i Rûm-ı cihândır.
EÇS VII 171b–172a Andan câmi‘-i Alatır Hân eyle bir ma‘bedgâh-ı cihândır kim letâfet ü zarâfetde misli yokdur. Hattâ üstâd-ı mühendi …
EÇS X Y82b … ir hıyâbân-ı koyah etdi kim gûyâ hıyâbân-ı Isfahân-ı nısf-ı cihândır.
EÇS I 209a … ğlanları şakîleridir. Baba Nâzlı keştîbân oyununda şeytân-ı cihândır. Oğlu Arnavud Kâsım taklîdinde mukallid-i sâhib-i kelâm mas …
EÇS I 143b … rer tarîk ile seyr olunsa her biri birer temâşâgâh-ı nısf-ı cihândır.
EÇS IX Y354b–Y355a … âne-i mecma‘ü'l-irfân ve cây-i ferah-ı cân tekye-i dervîş-i cihândır.
EÇS IV 316a–316b … dur ve şehr-i Kâşân'dır. Andan üç menzilde Isfahân-ı nısf-ı cihândır ve hâlâ tahtgâh-ı Şâh-ı şâhândır. Ammâ bu şehr-i Kazvîn kad …
EÇS IX Y97b … âr edüp zıll-ı himâyesinde on bin koyun sâyelenir bir çam-ı cihândır.