İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

cimâ

71
geçiş
26,3
milyonda
4.426.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
11
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi7129,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,73

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
timsâh99110,838,882,9993,8
dişisin3210,4012,801,7350,8
dişisi3810,2810,801,7340,2
hâmile45110,078,541,9939,7
arkası3289,968,991,7331,8
timsâhın3339,888,751,7330,7
ederlermiş3749,417,591,7225,7
dişi31099,097,031,7223,4
etmeden31488,816,591,7121,5
mahallinde33527,865,341,6916,4
olurlar46577,494,851,9319,2
ederdi34907,454,861,6714,5
etmeyüp35677,274,651,6613,6
etmeğe49207,054,371,9016,7
ben36777,044,401,6512,6
ederken49447,014,331,9016,5
kerre72.8086,323,572,4221,9
eğer31.1726,313,601,599,5
eder74.2495,732,972,3116,7
ehli31.7915,722,991,517,2
böyle31.8345,692,961,517,1
olur56.0124,751,981,676,3
âdem33.7174,701,941,283,6
edüp1723.9574,541,752,9017,7
kadar34.2584,511,741,213,0
ederler34.5654,411,641,182,8
gelüp35.0514,261,501,122,4
yine47.3724,141,371,222,7
ile1223.7694,041,262,027,1
dahi613.1863,891,111,322,8
ammâ615.2293,680,901,141,9
üzre311.8893,040,260,290,1
olup317.2812,50-0,28-0,370,1
ve17147.9191,91-0,87-3,438,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“cimâ” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (71) →
EÇS VII 179b … anaları hemşîreler hâmile kalmazlar imiş. Benî ademle dahi cimâ‘ etseler hem-çünân yine hâmile kalmazlar imiş.
EÇS X Y139b … meselidir, ya‘nî gözleri cimroz olur. Ve hamâsînde Mısırlı cimâ‘ edüp ehli hâmile kalsa rahm-i mâderden müştak oldukda ma‘s …
EÇS I 13a … rîh-i Yûnâniyân'da eyle tahrîr etmişler kim Kostantîn gâyet cimâ‘ edici idi. Roma şehrinde cüzâm zahmetine mübtelâ olup kaş …
EÇS IV 213a … i. Âhir kelb-i sarîh kelb nefsini zabt etmeğe kâdir olmayup cimâ‘ etdükde muttasıl kalup Nûh Nebî, "Böyle rüsvâ-yı âm olasın …
EÇS X Y125a … edüği ecilden ehli müte’ezzî olup ale's-sabâh mahkemede bir cimâ‘ da‘vâsı olmak mukarrerdir. Hâtûn,
EÇS X Y163a Timsâh eşi ile karada cimâ‘ edüp dişisi yumurtlar, devekuşu yumurtası kadar olur, lâki …
EÇS IV 346a … z ve erkek hurmadan bir haşebi dişi hurmanın kalıba sokulsa cimâ‘ etmiş kadar dişi hurma hazz edüp yigirmi ve otuz salkım hu …
EÇS IX Y330b … varup tavâf-ı ziyâretden yine Mekke'ye gelmeyince ehli ile cimâ‘ eylemeye.
EÇS X Y230b … nın kalbi ya‘nî beynisi üzre erkek hûrmânın bir dalın sokup cimâ‘ etdirirler. Ol sene ol dişi hûrmâ on beş yigirmi salkım hû …
EÇS X Y161b–Y162a Bu timsâh eşi ile cezîrelere çıkup cimâ‘ murâd edindikde dişisin arkası üzerine yatırup cimâ‘ ederk …