İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

cirid

66
geçiş
24,5
milyonda
4.777.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
7
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi6627,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,82

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
cirid6666
cirîd99

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
oynarken51011,0711,322,2471,6
oynarlar51610,9610,642,2365,6
oynayup52210,8610,182,2361,9
oynamak4910,7711,152,0056,0
oynayarak41210,7110,732,0053,1
mümkündür53710,649,432,2356,1
oynasalar3310,4812,321,7351,3
atlılar44310,238,892,0041,7
meydânında41169,497,461,9933,6
üzerinde3929,287,381,7224,8
atlı63988,736,272,4240,4
olanlar31768,676,441,7120,9
meydânı86098,606,072,7951,8
kasrı35067,434,921,6714,7
hâlâ33.7214,702,041,314,0
yedi34.8534,321,661,182,8
paşa49.4783,781,111,071,9
üzre511.8893,781,101,202,3
ile923.7693,630,951,453,2
yüz412.2723,410,740,800,9
iki39.4173,370,700,670,6
ü311.2953,110,440,460,3
bin312.2672,990,320,350,1
ve24147.9192,41-0,27-1,010,9
cümle321.1972,21-0,47-0,660,4
edüp323.9572,03-0,64-0,970,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“cirid” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (66) →
EÇS I 125a … d cümle Süleymân Hân'ın hayrâtıdır. Ve San Pavla zindânı ve Cirid meydânı kasrı ve Şâhkulukapusu ve Meyyit iskelesikapusu cüm …
EÇS VI 79b … nâ dîvârdır kim üzerinde iki araba yan yana gidüp atlar ile cirid oynamak mümkündür, zîrâ bu hakîrin kademesiyle kâmil elli a …
EÇS VII 63a … savâbı görüp cânım yerine geldi, zîrâ Uyvar kal‘ası altında cirid oynarken Kıbleli Mustafa Paşa dişlerime bir cirid urup üç d …
EÇS VIII 368a … alara sar[p] sirkeler [dö]küp şâhrâhlar etmiş kim atlar ile cirid oynayarak ubûr etdik.
EÇS II 334a … Erzurûm'un Gümüşlü Künbet meydânında ve Nasûh Paşa oğlunun cirid meydânında cirid oynarken kellelerinden ve hil‘atlerinin gi …
EÇS III 64a … kapusu kurbunda Paşa sarâyı, hânedân-ı azîmdir kim havlısı cirid meydânı kadar vâsi‘dir. Câ-be-câ söğüd ağaçları sâyesinde s …
EÇS IV 257a … Paşa efendimiz ol meydânda tabl [u] kudümün döğerek her gün cirid oynadup iç ağaları silâhşörlük ederlerdi. Tâ bu mertebe mey …
EÇS V 135b … de, ammâ hikmet-i Hudâ ol gün yevm-i cum‘a idi. Cümle guzât cirid oynarlarken dörd aded atlılar ile Atlıbeğzâde küçüğü (---) …
EÇS VI 176b … d-misâl palanka dîvârdır kim üzerinde fârisü'l-hayl olanlar cirid oynasalar mümkündür. Tâ bu mertebe vâsi‘ ve arîz iç kal‘a d …
EÇS X Y163a–Y163b … ken bir gün Nîl kenârında bir mastabada cümle ağavâtlar ile cirid oynayup zevk [u] safâda iken sâhil-i Nîl'de bir at süheyli …