İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

cisrin

150
geçiş
55,6
milyonda
2.222.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
5
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi15061,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,71

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
cisrin150150
cisri’n11

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
başında165959,465,923,93100,4
yesârında61319,456,692,4344,0
termîmine4489,377,551,9934,3
korkulukları349,3210,721,7341,8
ta‘mîr93759,135,752,9454,4
karşu189129,125,474,15102,0
yemîn93829,115,732,9454,1
kantarai3718,806,571,7121,5
cânibinde96088,605,062,9145,8
altından63578,605,242,3832,0
olmasın31148,545,891,7018,7
ortasında53398,395,052,1725,4
göz53828,274,882,1624,2
cisir32268,034,901,6714,6
tarafındaki32278,034,891,6714,6
cisri66577,934,362,3324,9
inşâ67747,734,122,3123,1
tarafında91.2977,673,962,8132,7
tarafı91.3147,653,942,8132,5
tuna58267,393,772,0716,9
kapu47147,253,661,8412,9
altında59437,233,582,0515,7
geçüp71.4287,183,462,4120,9
ubûr122.7767,073,283,1133,2
mezkûr71.8286,863,112,3417,8
eden51.3046,823,111,9812,7
cereyân51.3566,773,051,9712,4
tâ72.6736,342,562,2013,2
metîn31.1586,232,541,435,6
nehri104.9856,002,172,4614,6
içün42.0365,912,141,555,7
iki169.4175,781,932,9519,4
şehir31.6515,772,031,313,9
ü1711.2955,611,762,9017,6
hânı42.5435,611,821,434,4
mahalde32.2255,371,601,162,6
sâ‘atde32.2395,361,591,162,6
olan86.7715,241,411,765,7
eder54.2495,221,401,393,5
binâ43.5235,161,351,222,6

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“cisrin” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (150) →
EÇS VI 100a … -i Hudâ nehr-i Tuna deryâ-misâl cûş [u] hurûşa gelüp taşdı, cisrin beş pâre gemisin kırup aşağı Üstürgon'a doğru aşdı. Bu hâli …
EÇS VI 86b … i haşebin birkaç tombaz gemilerinin bendlerin çözüp gemiler cisrin bir yanında durup ba‘dehu keraste ve gılâl gemileri geçüp g …
EÇS IV 196b … lbostân'dır ve şimâlinde kal‘a-i Divriği {Divriği'den Gîlân cisrin ubûr edüp karye-i (---) Alacahân'dan gelen uyûn-ı câriyeler …
EÇS III 26b … dir. Zîrâ memerr-i nâs ve râh-ı Mısr u Şâm ve Haleb'dir. Bu cisrin Hımıs hâki tarafı kenarında bir bayır üzre Hımıs hudûdunda …
EÇS II 342a–342b … em cisr, hem altında âyende vü revende içün kârbânsarâydır. Cisrin tâk-i kisrâsından suya nâzır revzenleri vardır. Cümle müsâf …
EÇS IX Y19a Ve bu taş cisrin sağ tarafında kal‘aya girirken çam ağaçlarından âb-ı hayât …
EÇS IV 219b … nşâ etmişdir kim mesâfe-i ba‘îdeden zıhgîr gibi nümâyândır. Cisrin bir çenesinden bir çenesine varınca kâmil yüz yetmiş üç adı …
EÇS VI 89b Nehr-i Tuna'nın cânib-i garbîsinde kal‘a-i Budun'dur ve cisrin beri şimâlî tarafı başında kal‘a-i Peşte-i dil-teşnedir kim …
EÇS IV 219b … pulardan içeri yemîn ü yesârda cisrin temeli berâberliğinde cisrin altında hânlar vardır kim âyende vü revendegânlar yemîn ü y …
EÇS V 100a Ba‘dehû bu cisrin bir gözün Ebü'l-feth amâr etdikde seksen bin guruş gitmişdi …