İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

dâd

42
geçiş
15,6
milyonda
7.116.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
31
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi4217,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,48

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
adl105011,8010,653,16130,1
pederi52449,167,362,2241,3
feryâd84738,997,092,8163,0
bâğ91.2957,795,802,9555,0
elinden34667,605,691,7017,8
âli32.5875,223,221,558,1
gelüp55.0515,012,991,9512,1
ü1111.2954,992,972,8926,3
u1517.4344,812,793,3132,8
ile1223.7694,052,022,6115,8
edüp723.9573,261,231,524,0
olup517.2813,241,221,272,8
ve12147.9191,41-0,62-1,852,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“dâd” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (42) →
EÇS IV 340a … ldikde ahâlî-i Irâk'dan ve evlâd-ı Amâlık'dan Bâğ ve pederi Dâd {nâm kimesneler} Hazret'e varup îmân getirüp Bâğ ve pederi …
EÇS III 169b Dâd [u] feryâd ey çârunâ Selîm Hân u Pomağ'a / Ey çeştenî paşa- …
EÇS IV 340a … {nâm kimesneler} Hazret'e varup îmân getirüp Bâğ ve pederi Dâd bir kal‘a binâ etmeğe Hazret'den me’zûn olduklarında Hazret …
EÇS IX Y81b … ndik. Anıniçün hayır du‘â ederiz. Rûh-ı şerîfi şâd ve kabri dâd ü hayr ile yâd edenler dilşâd olalar.>>
EÇS II 240b Ey belâlı Bozburun feryâd elinden âh dâd / (---) (---) (---) (---) (---).
EÇS IV 332b–333a Andan Bâğ ve pederi Dâd 333a hâk-i Irâk'a gelüp hâlâ şimdiki Bağdâd'ın esâsına şü …
EÇS IX Y363a … Mekke ve Medîne ve Yemen ve Irâk'a Haccâc halîfe olup adl-i dâd ile velvele-ârâ olup ba‘dehu hakkında "aslahu'z-zaleme" ded …
EÇS X Y208b … ve sâyebânlar ve sahâbeler ile sahrâ-yı Âdiliyye'de adl [u] dâd olup hayemât-ı gûnâ-gûn ile lâlezâr olur. Üç gün üç gece Mı …
EÇS I 47a … dişâh-ı mağfûr kırk sekiz sene saltanatında cihânda adl [ü] dâd edüp memâlik-i Âl-i Osmân'ı pür-dâd [u] ma‘mûr [u] âbâd edü …
EÇS II 308b–309b … Revân vezîri Cağalazâde Yûsuf Paşa eyâlet-i Revân'ı adl [u] dâd ile eyle imâr eder kim Süleymân Hân asrında Lala Mustafâ Pa …