İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

dâll

59
geçiş
21,9
milyonda
5.241.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
22
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi5924,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,74

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kralı4055911,058,686,31407,7
kıralı65010,829,422,4567,2
cenerali43810,409,232,0043,7
alina31810,329,901,7335,7
krallarından46810,018,391,9938,8
hem49057,094,661,9218,2
nâm102.6076,944,453,0242,9
süleymân32.3715,342,851,496,7
sene66.2404,962,462,0010,7
olup1317.2814,622,102,7718,2
dahi613.1863,891,381,514,1
edüp923.9573,621,101,604,2
ü311.2953,110,600,590,5
u317.4342,49-0,02-0,030,0
ile423.7692,46-0,06-0,080,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“dâll” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (59) →
EÇS III 131a … m‘ edüp ellerine tuç eldivanlar giyüp Filibe hâmûnunda biri dâll, biri mudille birbirleriyle ceng-i cidâl ü harb-i kıtâl edü …
EÇS III 131a … r-i Filibe ve şehr-i Beğçe'ye ya‘nî bu Zağra şehrine kral-ı dâll olup Sırflar vilâyetine istîlâ edüp Zağra Yenicesi'n ihrâk …
EÇS VII 132b … dutu[p] niçe bin küffâr anda dahi helâk olup Salsal kral-ı dâll ile Mâlik Eşter kalup âhır-ı kâr Salsal la‘în Mâlik Eşter'i …
EÇS V 149b … k küffârı böyle altı aded mavnalara mâlikdir kim bir kral-ı dâll mâlik olmamışlardır.
EÇS VIII 346a … şehrin cenûb tarafı hâricinde bâğçeler içinde Mihal kral-ı dâll kenîsesi gâyet büyük kubâblı binâ-yı musanna‘dır kim içinde …
EÇS VII 172b … tal yatup ba‘dehu Maskov krallarından Serbaniska nâm kral-ı dâll amâr eder.
EÇS VIII 220a … arı vardır, ammâ cümleden kadîm Rûm kenîsesi tâ Leka kral-ı dâll asrında binâ olunmuşdur. (---) (---) (---) (---) (---) (--- …
EÇS I 13b–14a … da bir muta‘azzım şân [ve] şöhret [ü] şevket sâhibi kıral-ı dâll olmağile arslan yatağından, şâhin durağından ma‘lûmdur deyü …
EÇS VII 146a Bu dahi Salsal-i dâll kral binâsıdır. Ol asırda ismi Kulhanca imiş. Ba‘dehu Bâyez …
EÇS V 158a … kesinin impiratorudur, ya‘nî cümle kralların başı ol kral-ı dâll binâ edüp Zirin Hırvadı herseklerine vermişdir. Andan sene …