İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

dîn

113
geçiş
41,9
milyonda
2.910.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
35
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi11346,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,84

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yakîn123511,3810,003,46147,2
uğuruna136811,209,163,60141,9
sîmurgı91411,1810,913,00125,9
kâfı93011,019,813,00107,5
diyânet4410,1311,542,0064,0
düşmeni4169,999,542,0046,0
a‘dâyı4189,979,372,0045,0
direği4409,748,221,9938,0
sultânı82439,526,622,8057,9
gavvâsı3259,488,481,7329,7
hemîşe3319,428,171,7328,3
aşkına4859,377,131,9931,8
deryâyı51489,296,662,2136,4
mezheb3459,287,641,7226,0
haşr3469,277,601,7225,9
îmân51909,086,302,2133,9
dünya52958,655,662,1929,5
dünyâ53518,465,412,1827,8
dürri31968,315,511,6917,1
devlete31998,305,491,6917,0
devlet32678,025,071,6815,3
ziyâreti57057,654,402,1321,1
bahri58047,484,212,1219,8
kılıç35367,244,061,6311,3
eşşeyh49816,903,611,8412,7
vü51.5726,603,252,0013,6
oldu83.3616,242,832,4317,7
eden31.3046,122,781,486,4
ü2211.2955,982,543,8841,4
aslâ31.7475,722,361,395,0
böyle31.8345,662,291,384,8
feth32.0565,502,121,334,2
etdi32.1515,442,061,324,0
hazreti65.9455,021,591,645,2
sultân44.1934,931,511,303,2
olan66.7714,841,401,524,2
derler34.1234,541,120,931,4
yedi34.8534,310,880,790,9
u917.4344,070,621,051,5
olup717.2813,720,270,460,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“dîn” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (113) →
EÇS VII 42b … ka âdem, Allâh sana bu mertebeyi ihsân etdi kim dîn uğuruna dîn düşmanları olan Nemse keferelerine varup hisset-i denâ’et e …
EÇS VIII 295a … bin yüz aded püskürme nâm lağımlar atılup yedi bin aded cân dîn uğuruna kurbân-ı şehîdân olup câmedânları beytü'l-mâle tesl …
EÇS VIII 267b Eyledi bünyâd Ferhâd Ağa-yı ehl-i dîn, / Hasbeten lillâh ibâdet etmeğiçün kavm-i dîn, / Eşref-i a …
EÇS VI 63a Mustafâ Paşa bu dâr-ı rahmeti / Eyledi ihyâ ki budur râh-ı dîn / Rûşen olanlar hakkı eyler müdâm / Kesb eder kurbet Hudâ'y …
EÇS V 119a … i‘ binâ kim haşre dek subh u mesâ / Zikr-i hayrın gâzîyân-ı dîn eder vird-i zebân / Kevserî târîhini sordukda hâtifden dedi …
EÇS III 93b–94a … mden Niksâr mâddesi içün Dilâver Ağa beni ayırdı. Allah anı dîn [u] îmânından ayırsın! Ben dahi andan intikâm alup çiftliği …
EÇS VI 188b … m almış olduk. Bu da böyle olsun, çekdiğimiz âlâm-ı şedâ’id dîn uğuruna yanımıza kalmasın. Hemân devletli vezîr bu kal‘anın …
EÇS III 17a … zde bir pınar / Câri olsun görelim hem âşikâr / Terk edelim dîn ü kendi bilimiz / Vakfedelim ana cümle ilimiz / Hem müselmâ …
EÇS V 137a … senin olsun mu? Olsun’ deyü kan yalaşup kâfir müselmân ile dîn karındaşı olurlar.
EÇS VI 98b–99a … dâr-ı mu‘azzamda zemîne galtân edüp "Hemîşe devletli vezîr, dîn düşmanlarının kelleleri böyle pâymâl-i rimâl ola" deyü hayr …