İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

dîni

157
geçiş
58,2
milyonda
2.109.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
16
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi15764,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,87

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
dîni157157
dînî33

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
mübîn5016212,339,377,06569,1
uğuruna236811,719,514,79266,4
mübîne123011,049,753,46143,9
gayretine61310,189,952,4574,2
mübîni61710,149,572,4570,0
îsâ’ya62210,109,192,4566,3
âşikâre7989,817,262,6357,1
gayreti5319,778,442,2349,4
aşkına6859,677,242,4348,8
uğurı499,629,902,0049,0
mübînin4109,629,752,0047,9
mübînde4119,619,612,0047,0
da‘vet82029,516,412,8055,6
yahyâ’dan369,2410,071,7337,7
mecûsî3159,168,751,7331,0
a‘dâyı3189,138,481,7329,8
yoluna4849,096,681,9829,3
göreyim3339,027,611,7226,0
muhammedî94368,965,472,9350,9
îsâ73348,875,492,5939,8
gayret3608,826,751,7222,3
milleti41558,715,791,9624,4
bezli3858,676,241,7120,2
islâmı31018,576,001,7019,1
âyîni31398,385,541,6917,2
vücûdı31408,375,521,6917,2
islâma31958,135,051,6815,2
mi32397,964,751,6714,0
islâm91.4267,543,762,7830,4
müşerref33757,534,101,6311,4
kabûl33817,514,081,6311,4
pâdişâhı45867,463,871,8614,1
ben46777,303,671,8413,0
du‘â35737,073,491,589,1
kral36876,863,231,558,1
içün72.0366,712,882,2915,9
muhammed37836,713,041,527,4
cân41.1546,642,901,739,2
şehîd39076,532,831,496,6
koyup39426,482,771,486,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“dîni” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (157) →
EÇS VII 131b–132a "Biz ümmî âdemiz, henüz dîn-i İslâm ile müşerref olup Allâh bir peygamber hak bilirim. Öb …
EÇS V 71a–71b … vezîrim, sözümüz tut. Acem'e böyle gidelim ve gazâlar edüp dîn-i mübîn uğuruna kılıç çalalım. Hemân sultânım, amân Haleb'e g …
EÇS VII 24a … erimize musallat edüp bu nehr-i Raba'da böyle münhezim olup dîn-i mübîne böyle rahneler gelmeğe bâ‘is olup devlet-i Âl-i Osmâ …
EÇS V 5b "Eğer dîn-i mübînden imdâd ederseniz fermân pâdişâhındır, diyen kullard …
EÇS VI 32a "Dîn-i mübîn uğuruna mücâhidun fî-sebîl olup şehîd oldukda yâhûd m …
EÇS X Y8a … like olan bu Harûbâ binti Tavtîs'dir. Bu dahi İbrâhîm Halîl dîni üzre yetmiş sene melike olup merhûme oldu.
EÇS I 63b "İlâhî beni halk mâbeyninde hor hakîr etme, dîn-i mübîne lâyık hidmetler[e] müyesser eyle" deyü tazarru‘ [u] …
EÇS VIII 312b … Osmân'a girüp ma‘bedgâh-ı müslimîn olup şeb [ü] rûz âyîn-i dîn-i Muhammedî olur. Hâzâ min fazlı Rabbî.
EÇS VII 115a … im} ve karaçı {iş erleri} kardaşlarım , gün bugünkü gündür. Dîn-i Muhammed aşkına ve ceddimiz Cinkız Hân cânın şâd yasadın {y …
EÇS VIII 198a … arlığ-ı belîğine ta‘zîm edüp ayağa kalkup öpüp başına koyup dîn-i İslâm kabûl etmişdi.