İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

dönüp

180
geçiş
66,7
milyonda
1.822.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı261,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi17872,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,33
EÇS D 0,84

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: dönüp) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
gerüye3111711,748,965,56332,7
gerü2928610,997,575,36250,2
heftsere91410,5710,233,00117,5
ejderi99510,077,472,9876,3
pürhûna6179,969,372,4568,4
tâsı6229,939,002,4464,7
geri5229,668,732,2351,8
tutulmuş3129,008,871,7331,7
hâ’ib4938,916,331,9827,4
gözleri51958,775,592,1929,1
topa3488,756,871,7222,8
firâra3708,626,331,7120,5
gitdiler63218,625,132,3831,1
ardına3728,616,291,7120,4
rehâ41598,595,561,9623,1
bi’zzarûrî3758,596,231,7120,1
hâsir3938,495,921,7018,8
vücûdu31018,455,801,7018,3
dürri41968,455,261,9521,4
alem31248,345,501,6917,1
tarfetü’layn31868,074,921,6714,7
tekrâr32087,994,761,6714,0
verdi33327,584,081,6311,4
cânibine57007,543,742,0716,7
giderken57497,463,642,0616,1
tarafına58407,333,482,0415,1
ale’ssabâh34637,263,601,599,5
nazar35537,073,351,568,5
sahrâyı36466,893,121,537,7
kıbleye36916,823,021,527,3
garba41.0596,732,821,728,8
yine247.3726,702,614,1047,0
günde38116,632,791,486,5
askeri62.0496,462,462,0010,6
sâ‘at62.1976,372,361,9710,0
sâ‘atde62.2396,342,331,969,8
at51.8916,312,311,788,0
varınca31.1386,222,301,384,8
cân31.1546,202,281,384,7
hemân83.8656,021,962,109,8

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (180) →
EÇS V 105b … Murâd Hân dâr-ı bâkîye irtihâl edüp Lipul Beğ gerü Boğdan'a dönüp dalâletde kaldı, ya‘nî bu mertebe müdebbir ve mubassır sâhi …
EÇS VI 16a … se kenârından asâkir-i deryâ-misâl ile cânib-i kıbleye gerü dönüp sahrâ-yı lâlezâr-ı çemenzârlar ubûr ederek 13 sâ‘atde,
EÇS VII 116a–116b … er çaldırup ol ân gerüye asker-i İslâm'ın mâl-ı ganâ’imiyle dönüp 116b bir günde kıble cânibine ılgar edüp,
EÇS V 180a … enimle aşağı ovaya gelüp tevâbi‘lerime vâsıl eyleyüp gerüye dönüp cümle bârgîrler dahi bize kalup cümle tevâbi‘lerim âlem-i h …
EÇS VII 159a … Hazret-i İdrîs'in vilâyeti olan Rümeyletü'l-Himâl şehrinden dönüp hatt-ı istivâya gelüp andan yetmiş günde vilâyet-i Funcistâ …
EÇS VII 23b … fâr kovarken gerüden topların sadâsın işidüp küffârlar gerü dönüp varoşa gelirler. Görseler kim Tatarlar varoşlarını kabz etm …
EÇS IX Y273a–Y273b … lîrân bir ağızdan sadâ-yı Allâh Allâh'a rehâ buldurup Urbân dönüp ardına bakup gördü kim enselerinden dal tîg-ı Dahhâk gelir. …
EÇS V 60a … umbarasına dutup niçesi kumbaradan herse olup niçesi gerüye dönüp yine karaçav iskeleleri üzre hırhırı ceng ederken hemân ben …
EÇS VIII 299a … Alî Dede'ye selâm verdiler. Aslâ selâm almayup bunlar dahi dönüp geldiler.
EÇS II 227b … si kara kara soğan zarı gibi soyulup, vücûdu dürr-i yekdâye dönüp sîm-ten sîmîn beden olup Kükürdlü kaplıcası bu mertebe nâfi …