İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

döner*

12 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
51
geçiş
18,9
milyonda
12
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı261,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi4920,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,33
EÇS D 0,79

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: döner) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
vücûdu31019,347,621,7225,8
gerü62869,197,122,4347,5
dürri31968,646,661,7121,8
âdem53.7175,443,151,9813,0
hemân43.8655,062,771,718,6
zîrâ33.5894,762,471,425,4
niçe57.0564,532,231,767,6
gibi34.6054,402,111,334,2
yine47.3724,141,841,444,5
deyü36.0074,021,721,213,0
dahi513.1863,631,331,343,2
ile323.7692,05-0,26-0,340,1
edüp323.9572,03-0,27-0,360,1
ve5147.9190,15-2,16-7,7720,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (51) →
EÇS X Y158b … mmâ ol mahalde cemî‘i fellâhîn yedi başlı ejder-i heft-sere dönerler. İşleri ve gücleri yok ve yerde zirâ‘at olunmuş mâlları yok …
EÇS V 125a–125b … yürüyelim; ya taht ola, ya baht. Eğer askerin bir dahi yüzü dönerse bu vech ile bir yürüyüş dahi mümkün değildir" deyü Çatalbaş …
EÇS IX Y150a … a, biz sizi bundan ilerü götüremeziz. Hemân gerü Silifke'ye dönersiz" dediler. Hemân pîrezen,
EÇS V 124a … emender-vâr âteş-i Nemrûd içinde kalup kudurmuş kuduz kelbe dönerlerdi. Yine böyle iken serdâr-ı asker-keş ve düşmen-küş bir ân kü …
EÇS I 160b … a tekerlekleri döndükçe değirmen çarhları tekerleğe dokunup dönerek un öğüdür. Niçe yüz değirmen dönerek ubûr ederken ba‘zı hal …
DK VI 91 ṭorumından döner-mi olur ḳara ḳoçda ḳażılıḳ atlar ḳulunçuġın deper-mi olur aġay …
EÇS X Y429a–Y429b … ğru gitmişiz. Bu mahalde kıble-nümâmız amel etmeyüp serserî döner oldu. Zîrâ (---) (---) dahi ubûr etmişiz. Y 429b
EÇS VII 8b … îklerimiz taraf taraf ma‘kûl deyüp Fâtiha tilâvet edüp gerü dönerken dört âdem dahi ormandan çıkagelüp bunun altısın dahi mahlûl …
DK XI 28 … ş kāfir şehri ṣaġa ṣola çırpındı urur yüzgeçleri ṣu dibinde döner baḥrileri taŋrı menem diyü ṣu dibinde çıġrışur 'āṣileri öŋi …
EÇS IX Y89a–Y89b … fın mâ-vaka‘ı üzre tahrîr etsek müsevvedâtımız yayla-nâmeye döner. Hemân şundan ma‘lûm ola kim bu yaylanın sâye-i zıllında Ti …