İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

dülek

8
geçiş
3,0
milyonda
27.559.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı7215,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi10,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,40
EÇS D 0,00

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: dülek) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
evren72212,9013,712,65122,4
döne43011,7512,462,0061,9
ḳoca36110,4811,021,7340,1
bilmez49910,2610,732,0051,9
oğlı41539,6710,112,0048,4
ve3147.919-0,59-0,23-0,290,1

Hemen sağında

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“dülek” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (8) →
DK IX 55 ḳazan ḳarṭaşı ḳara göne dönebilmez dülek evren düzen oġlı alp rüstem boz atlu beyrek big begilüŋ ivi …
DK VII 15 … at yüzdüren elli yidi ḳal'anuŋ kilidin alan eylik ḳoca oġlı dülek evren bile varsun didi ḳoşa burcdan ḳayın oḳı eglenmeyen ya …
DK XI 63 … lli yidi ḳal'anuŋ kilidini alan eylik ḳoca oġlı döne bilmez dülek evren maŋa dirler didi
DK XII 12 emen gelsün alp rüstem gelsün döne bilmez dülek evren gelsün girü ḳalan bigler hep gelsün didi ṭaş oġuz big …
EÇS X Y330b–Y331a … bir gemisine isâbet edüp direk kürek ve çanak ve çardak ve dülek ve külek havâya perrân olup bi-emri Hudâ geminin içinde bir …
DK XI 63 dülek evren aydur mere kāfir menüm adum bilmez-misin öz adına ḫor …
DK VII 28 … r oldı ḳażılıḳ atın döndürdi ḳayıda döndi andan döne bilmez dülek evren altı perlü çomaġı-y-ıla at depüp gelüp yuḳarudan aṣaġ …
DK XI 61 … üŋe ayıt gelsün didi bunı gördi eylik ḳoca oġlı döne bilmez dülek evren meydana girdi