İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

düm*

34 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
113
geçiş
41,9
milyonda
34
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı4123,3
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi10944,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,45
EÇS D 0,52

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: dümbülî) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
rûmiyye1413210,878,313,73135,0
karındaşın4199,969,302,0044,5
yüregi359,7010,811,7341,3
oynadı369,6910,541,7339,7
hükûmeti5869,697,442,2241,9
verdiğinden3129,629,541,7334,5
güm4739,467,351,9933,1
salmas3309,438,221,7328,5
sultânı72439,336,432,6148,8
re’îs3489,257,541,7225,6
geminin3589,177,271,7224,4
hânına3609,157,221,7224,2
çevirüp3729,056,961,7223,1
sadâ31188,736,251,7120,1
kayası31228,716,201,7119,9
sadâsı31788,405,651,7017,7
ḳara54928,084,922,1624,5
kan32688,015,061,6815,3
ta‘yîn33597,704,641,6613,6
istimâ36926,933,691,609,8
bahri38046,743,481,589,0
olduğundan38166,733,461,578,9
yâ31.2526,172,841,496,7
olunup41.7536,132,771,718,5
karyei31.5275,912,551,445,6
derler64.1235,542,121,898,4
alup32.4595,261,861,263,4
nâm32.6075,181,781,233,2
kal‘ası32.6845,141,741,213,0
kal‘ai87.7335,061,631,917,3
eder44.2494,911,491,293,1
şehri55.6784,821,391,393,5
paşa89.4784,771,331,715,2
olur56.0124,741,311,343,1
ve90147.9194,320,864,2628,5
edüp1323.9574,150,701,382,6
cânibi35.6464,090,670,640,6
cümle721.1973,43-0,02-0,040,0
ü311.2953,11-0,33-0,450,2
bin312.2672,99-0,45-0,640,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (113) →
EÇS IX Y63a … mmâ hamd-i Hudâ keştîbânlarıımız gâyet üstâd idiler. Derhâl dümeni rûzgârın altına çevirüp gemimiz halâs oldu. Bu girdâbdan ha …
EÇS IX Y370b … up gözetmededir. Eğer geminin uğuruna bir şab gelse geminin dümeninde olana yemînin yâhûd yesârın dedükde derhâl re’îs dümeni yâ …
EÇS X Y214b … ndermek içün bender [[(---) (---) (---)]] elli pâre geminin dümenlerin alup mâl-ı pâdişâhî şeker ve pirinç vardır, deyü ta‘cîz edü …
EÇS IV 298a … Dümbülî kavmini bu Telvân sahrâsında meks etdirdiklerinden Dümbülî kal‘ası derler. Rûmiyye hânlığı hükmünde başka sultânlıkdır …
EÇS IV 284b … tasarrıf olduğu Van hudûduna müşâ Rûmiyye deryâsı kenârında Dümbülî kal‘ası sultânı nâm Kızılbaş-ı bed-ma‘âş bizim Türkçe bilir …
EÇS X Y411a–Y411b … ın büklüm ve büklüm mergûle ve mergûle sarılmış rakîk mûylu dümm-i nazîfdir. Ve ol kadar tüvânâdır kim pîli şâhasiyle urup boy …
EÇS II 304a … hayrât [u] hasenâtların cümlesi vezîr Sa‘id Hoca Reşîdeddîn Dümbulî hayrâtıdır. Andan kalkup cânib-i garba meyyâl bâğ u bâğçele …
EÇS IV 239a–239b … e Nahşıvân u Tebrîz ü Hoy ve Merend ü Rûmiyye ve Dümdümî vü Dümbülî memleketleri cümle feth [ü] fütûh olup avdetde kal‘a-i Van …
EÇS X Y238a … kavun ekerler, bir yılda üç kerre kavun hâsıl olur. İbtidâ dümeyrî derler bir gûne müdevver dilim dilim yeşil kavun olur, gâye …
EÇS II 264b–265a … lmadık. Anı gördük, geminin kıçından dümen iğneciği kırılup dümen deryâya düşünce cümle keştîbânlar ellerin dizlerine urup pe …