Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Dede Korkut Kitabı | 1 | 30,8 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 267 | 109,1 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: düz) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| sahrâda | 36 | 232 | 11,20 | 7,61 | 5,97 | 314,6 | |
| vâsi | 73 | 793 | 11,14 | 6,86 | 8,47 | 558,4 | |
| fezâda | 23 | 88 | 11,05 | 8,36 | 4,78 | 227,6 | |
| çemenzâr | 38 | 417 | 10,83 | 6,84 | 6,11 | 289,3 | |
| yerde | 73 | 1.604 | 10,32 | 5,84 | 8,39 | 453,2 | |
| kumsal | 15 | 169 | 10,14 | 6,80 | 3,84 | 113,2 | |
| sahrâlar | 12 | 89 | 10,11 | 7,41 | 3,44 | 101,1 | |
| murabba | 20 | 366 | 10,01 | 6,10 | 4,41 | 131,1 | |
| sahrâ | 13 | 147 | 10,00 | 6,80 | 3,57 | 98,0 | |
| şekli | 35 | 863 | 9,99 | 5,67 | 5,80 | 208,6 | |
| sahrâya | 7 | 62 | 9,44 | 7,15 | 2,63 | 56,3 | |
| mahsûldârda | 6 | 18 | 9,43 | 8,71 | 2,44 | 62,8 | |
| vâdîde | 6 | 52 | 9,26 | 7,18 | 2,43 | 48,5 | |
| vâki | 23 | 1.121 | 9,08 | 4,69 | 4,61 | 106,0 | |
| zemînde | 7 | 191 | 8,97 | 5,53 | 2,59 | 40,2 | |
| lebi | 16 | 818 | 8,92 | 4,62 | 3,84 | 72,2 | |
| zemîni | 10 | 442 | 8,85 | 4,83 | 3,05 | 47,9 | |
| bâğlı | 9 | 375 | 8,84 | 4,92 | 2,90 | 44,2 | |
| ormanlar | 5 | 103 | 8,79 | 5,93 | 2,20 | 31,5 | |
| alçak | 7 | 256 | 8,77 | 5,10 | 2,57 | 36,1 | |
| vâkı | 8 | 375 | 8,67 | 4,75 | 2,72 | 37,4 | |
| dâmeninde | 6 | 216 | 8,67 | 5,13 | 2,38 | 31,2 | |
| fezâyı | 4 | 55 | 8,66 | 6,52 | 1,98 | 28,5 | |
| sahrâyı | 11 | 646 | 8,62 | 4,42 | 3,16 | 46,7 | |
| bâğçeli | 11 | 656 | 8,61 | 4,40 | 3,16 | 46,4 | |
| kenârında | 19 | 1.347 | 8,59 | 4,15 | 4,11 | 73,8 | |
| mahsûldâr | 5 | 167 | 8,56 | 5,24 | 2,18 | 26,7 | |
| ba‘îd | 9 | 516 | 8,56 | 4,46 | 2,86 | 38,6 | |
| sahrâlı | 3 | 9 | 8,47 | 8,71 | 1,73 | 31,4 | |
| şarka | 12 | 863 | 8,44 | 4,13 | 3,27 | 46,3 | |
| deryâdan | 5 | 207 | 8,43 | 4,93 | 2,16 | 24,6 | |
| lâle‘ızâr | 3 | 18 | 8,43 | 7,71 | 1,72 | 26,6 | |
| sâhili | 5 | 223 | 8,38 | 4,82 | 2,16 | 23,9 | |
| nihâyetinde | 4 | 132 | 8,36 | 5,25 | 1,95 | 21,5 | |
| kasabası | 4 | 136 | 8,34 | 5,21 | 1,95 | 21,2 | |
| cânibine | 9 | 700 | 8,25 | 4,02 | 2,81 | 33,4 | |
| yerlerde | 4 | 163 | 8,25 | 4,95 | 1,94 | 19,8 | |
| deryâda | 9 | 716 | 8,23 | 3,98 | 2,81 | 33,0 | |
| sahrânın | 3 | 72 | 8,18 | 5,71 | 1,70 | 18,0 | |
| bayır | 4 | 186 | 8,17 | 4,76 | 1,93 | 18,8 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
düz* ile tüm bağlamlar →“düz” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (268) →| EÇS V 162b | … e ve şarâb bir âfet olmuşdur kim ayağı düz, elleri ayakları | düz | kefereler kalmadı, zîrâ Ligradçık'ın bâğı ve bâğçe ve ığrâf … |
| EÇS IV 218a | … ağının dâmeninde bir top menzili ba‘îde cânib-i şarkîde bir | düz | vâsi‘ sehel mürtefi‘ çemenzâr zemînde şekl-i murabba‘ Şeddâ … |
| EÇS IX Y73a | … udâyeri yokdur, ammâ serdârı ve a‘yânı vardır. Ve şehri bir | düz | yerde yüz hâneli ve bâğ u bâğçeli ve hân ve câmi‘ ve mesâci … |
| EÇS III 69a | Bir | düz | vâsi‘ yerde bâğlı ve bâğçeli varoş-ı ma‘mûrdır kim kal‘a di … |
| EÇS V 85b | Eşkâl-i kal‘ası: Mezkûr Ilı gölünün kenârında bir | düz | vâsi‘ sahrâda şekl-i müseddes şeddadî taş binâ bir alçak dî … |
| EÇS VI 170a–170b | … Sava'dan azmış nehr-i Vuka kenârında bir sahrâ-yı çemenzâr | düz | yerde şekl-i murabba‘ tula binâ bir küçük kal‘a-i ra‘nâdır. … |
| EÇS V 159a | Manzara-i eşkâl-i zemîn-i kal‘a-i Pojega: Kal‘ası bir | düz | çemenzâr ve giyâhât [u] nebâtâtlı zemîn-i mahsûldârda nehr- … |
| EÇS IX Y56b | Leb-i deryâda bir | düz | alçak yerde, kayalar üzre bir burunda vâki‘ olmuş bir Şeddâ … |
| EÇS IV 341a | … vvelâ bu İçkal‘a taşra sûr-ı kebîrin cânib-i şarkîsinde bir | düz | yerde şekl-i murabba‘ bir seng ve tula binâ bir kal‘a-i ra‘ … |
| EÇS IV 401b | … ninde Şatt'ın kenârında havâlesiz bir vâdî-i tar içinde bir | düz | fezâda şekl-i murabba‘dan tûlânî cümle seng-tıraş-ı Harekân … |