İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

düze*

18 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
34
geçiş
12,6
milyonda
18
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı5154,1
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi2911,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,39
EÇS D 0,52

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: düzen) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
zırh46810,339,192,0043,3
siper3639,998,881,7331,1
rüstem41429,548,131,9937,3
alp41539,458,021,9936,7
oğlı41539,458,021,9936,7
alay37836,915,251,6916,0
hasan31.1016,444,761,6714,0
ubûr32.7765,133,421,578,8
hazreti35.9454,042,321,394,9
ve17147.9191,910,190,510,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (34) →
EÇS III 44b … nasîhat edüp kifâf-ı nefs içün cenk âletiyçün demirden zırh düzerdi. Sonra Cenâb-ı Bârî, Hazret-i Dâvûd'a emr edüp Câlût Melîk …
EÇS VI 14b … mü ve tilki kuyruğu ve hore ve misket ve ham ve keşmekeş ve düzenli(?) ve zeynî ve razakı ve beğlerce ve hüsâmî ve kudsî dâneler …
EÇS X Y96b … beyi kendülerine türbe olmak üzre cân özedüp böyle musanna‘ düzedüp itmâm etmiş. Ammâ,
EÇS I 4a … hl-i şugl sayyâd-ı karıtyacıyân ve ağcıyân ve saçmacıyân ve düzenciyân.
EÇS I 181b … an Kattâl, Âl-i Emeviyyûn'da Haleb'e hicret edüp anda siper düzerdi. Hâlâ anıniçün Haleb kalkanı Rûm, Arab u Acem'de meşhûrdur. …
EÇS I 184b … elinden bir kâr halâs olmayup mücâhidîne hadeng peykânları düzerdi kim pûlâd-ı Nahşivânîden güzer ederdi. Kabri Acem Erdebîli' …
DK IX 55 ḳazan ḳarṭaşı ḳara göne dönebilmez dülek evren düzen oġlı alp rüstem boz atlu beyrek big begilüŋ ivinde içerler- …
EÇS X Y65b–Y66a … üsküf keçeli altı nefer çavuşları Y 66a ve sakkâları alay düzerek ubûr ederler.
EÇS IX Y228b … ---) şehr-i Ruha'da vücûde geldi. Babası Âzer'dir, asnâmlar düzerdi. Anası (---) Nemrûd la‘în ateşe atup Cenâb-ı Bârî âteşe hit …
EÇS II 315b … . Halkı ekseriyyâ Dağıstân'ın Kumuk kavmidirler. Yahşi zırh düzerler. Andan yine cânib-i cenûba (---) sâ‘at gidüp kasaba-i Rükâl …