İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

dağlar

636
geçiş
235,7
milyonda
473.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
24
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi636259,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,81

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
dağlar636636
dâğlar77

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
aşup4723110,796,756,79357,4
ormanlar3310310,517,415,71285,3
beller254010,248,374,98260,9
sarp3133210,045,635,46184,3
içre1885.32410,014,2312,98758,1
gibi1414.6059,784,0211,14528,7
bâğlar221869,785,974,62141,5
yığup18659,727,204,21149,4
bâğlardır17639,647,164,09140,1
yığılup14389,417,613,72125,8
çengelistân141189,255,983,6890,1
kayalı152229,165,163,7679,2
sâ‘atde482.2399,103,516,32147,1
şarka258639,093,944,6790,6
yığılmış11279,097,763,30101,6
taşlar121608,955,313,3865,9
şimâle238938,953,774,4478,2
ormanlı10498,906,763,1376,0
cânibi915.6468,893,108,42232,2
hıyâbân111348,875,443,2462,4
sâ‘at402.1978,853,275,67110,5
cenûba165198,834,033,7659,9
sengistân112078,744,823,2052,8
eteğinde9678,716,152,9660,3
geçüp261.4288,693,274,5771,8
garba211.0598,673,394,1561,2
inil8148,668,242,8281,3
sa‘b112918,604,333,1545,5
yığarlar7128,478,272,6471,6
şark113908,463,903,0939,3
yığılmışdır7238,447,332,6359,6
çamlı7258,447,212,6358,3
tarafına158408,383,243,4640,9
güm7738,345,672,5942,0
püşte92848,324,072,8234,1
yollar81988,304,422,7034,1
ba‘îd115168,293,503,0233,5
semti82308,244,212,6831,8
topraklar6168,247,642,4454,2
yığılıdır6238,227,112,4349,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“dağlar” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (636) →
EÇS II 283b Bu şehirden kalkup yine cânib-i şarka dağlar ve ormanlar aşup 6 sâ‘atde,
EÇS VII 91a … n yine nehr-i Şamos kenârında ma‘mûr köyler ve niçe sarplık dağlar ve dere ve depeleri ve belen yerleri (---) sâ‘atde ubûr edü …
EÇS X Y450b Ba‘dehu Behnîsâ'dan şimâle dağlar dâmenince ma‘mûr u âbâdân kurâlar ubûr ederek on(ar) sâ‘atd …
EÇS VII 25b Hikmet-i Bârî nasîb ender nasîb-i yârî gulâmların bir kaçı dağlar içre gezüp şikâr-ı kelepürler ararken iki cak arpa ve iki c …
EÇS IX Y53b Andan atlarımıza süvâr olup cânib-i garba dağlar Q 28a P 28a ve bâğlar içre viğla nâm kulağuzlar alup ba …
EÇS VII 162a … r. Hâlâ beş aded yerde küffârın lâşe-i murdârları beş yerde dağlar gibi yığıldığından Beş-depe'den galat Başdepe derler. Andan …
EÇS V 121a … rar yiğitler alup andan 3 sâ‘at yine nehr-i Moroş kenârıyla dağlar ve beller aşup,
EÇS IX Y121a Şu serverler ki dağlar gibi baş eğmezdi eflâke
EÇS X Y123b–Y124a … p bir ormana kılıcım ve tîrkeşimle girüp yedi gün altı gece dağlar içre vahşî hûş [u] tuyûr ve canavarlar ile ülfet edüp nebât …
EÇS VIII 284b … ının iç yüzleri kûh-ı Demâvend-misâl yüz altmışar adım enli dağlar gibi toprak yığılıdır kim kal‘a dîvârlarından onar arşın to …