İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

dak

98
geçiş
36,3
milyonda
3.319.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
38
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi9840,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,74

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimDKEÇSToplam
dak·9898
daḳ1·1

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
sabâha5619412,629,967,48683,1
yıla52110,439,682,2358,4
bîdâr41009,377,111,9931,6
râhat3779,137,071,7223,6
tâ432.6738,995,796,44263,7
nevbet31168,846,481,7121,1
altına43188,305,441,9522,4
vakti77648,064,982,5634,9
gece121.4318,014,853,3457,8
tüfeng33837,684,751,6714,0
sefer34277,554,601,6613,4
handak34787,424,431,6512,7
kâfir36167,114,071,6311,3
top51.1397,053,922,0917,9
eğer41.1726,693,551,8312,4
girüp31.3696,072,911,506,9
islâm31.4266,012,861,496,7
hudâ32.5825,202,001,303,8
iki69.4174,371,131,332,9
gelüp35.0514,251,030,881,2
olup1017.2814,240,991,573,9
u1017.4344,220,981,563,8
içre35.3244,180,960,841,1
üç47.1634,170,940,961,4
on35.4774,140,910,811,0
yüz612.2723,990,750,991,4
edüp1123.9573,910,661,222,0
cümle821.1973,620,380,650,5
üzre411.8893,450,210,270,1
ü311.2953,11-0,13-0,160,0
ile423.7692,46-0,79-1,451,5
ve17147.9191,91-1,34-6,3021,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“dak” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (98) →
EÇS IX Y116a … os'un şarkında Alçak tabya önünden tâ Kemerli kulle burnuna dak İstiridye limanı derler bir Hudâyî limandır, hurde kayıklar …
EÇS X Y223a … cum‘aertesi gecesi niçe bin âdem ziyâretine varup tâ sabâha dak niçe yüz hatm-i şerîf edüp ihyâ etmeği mezâhib-i Şâfi‘î ule …
EÇS V 57b … ibelek seçmez olup eğer kal‘adan ve eğer kâfirden tâ sabâha dak tarafeynden ol kadar top u tüfengler atılup sadâ-yı top-ı k …
EÇS VI 54b … ‘i hırsız kefereleri üzerimize taslît edüp tâ vakt-i sabâha dak bîdâr kaldık. Hamd-i Hudâ anın da intikâmın aldık.
EÇS X Y221b … inde zâkirânlar niçe savt u zikirler tilâvet edüp tâ sabâha dak bu üslûb üzre sohbet-i hâs olur. Ve Hazret-i Risâlet'in rah …
EÇS VI 4b … ol gece bu nehri yüz bin renc [ü] anâ ile ubûr edüp sabâha dak yürüyüp hamd-i Hudâ asker-i İslâm'ın şâhrâhına çıkup ba‘zı …
EÇS VI 91b … î‘i cünûd-ı müslimîn cenge âmâde oldu. Ve ol gece tâ sabâha dak leşker-i İslâ[m] meterislere doldular ve ale's-seher gülbân …
EÇS VII 63a–63b … etlerine sürüp mezkûr gibi bir pâre tahtacığı ısırup sabâha dak dişlerim polad-ı Nahşevânîye dönüp fındık ve ceviz kırmağa …
EÇS VII 114b … üst ü çapükleri hâb-ı râhatı kendülere harâm edüp tâ sabâha dak küffârların lâşe-i cîfelerin soyup ol kadar zî-kıymet esvâb …
EÇS VI 178a … geçirdüp cisir başlarında meterislere girüp ol gece sabâha dak cümle asker nehr-i (---) üzre yeni cisrlerden ve Kral Köprü …