İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

dam*

57 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
218
geçiş
80,8
milyonda
57
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı4123,3
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi21487,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,45
EÇS D 0,86

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: dam) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
bâmları273311,7810,315,19365,7
domuz129310,307,643,45104,9
bâm7109,9710,082,6490,6
bâmlarından679,7710,372,4582,4
horos7739,627,212,6356,8
evlerin6589,487,322,4349,6
eyne4209,118,271,9938,8
arak4229,098,141,9937,9
kireç61928,915,602,4035,0
delüp4588,896,741,9829,7
bâmdan328,8011,181,7344,1
bâmlardan338,8010,601,7344,1
bâmlarının338,8010,601,7344,1
depreşüp338,8010,601,7344,1
sutûh358,789,861,7337,3
dâma3108,758,861,7331,9
ṭatlu3108,758,861,7331,9
kayagan3138,738,481,7330,0
pertâb51678,735,532,1928,7
katre41118,645,801,9624,5
üstleri3428,566,791,7222,5
sarâyın3568,496,371,7120,7
sakız3898,325,701,7017,9
cümlesinin3958,295,611,7017,6
rakîk31208,185,271,6916,2
ihtimâli31408,105,051,6815,3
âzâd31588,034,881,6714,5
evleri43757,794,041,8815,0
âdemin44017,733,951,8714,5
nâzil32597,694,161,6411,7
mukarrerdir32877,604,021,6211,1
tahta56757,523,522,0415,3
örtülü71.0757,473,332,3819,8
suyu46677,213,211,7810,7
sarı35127,073,181,547,9
içinden35307,043,131,537,7
cereyân61.3566,962,782,0912,9
u6017.4346,802,416,29104,7
urup37636,652,601,455,8
üzre3611.8896,612,234,7255,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (218) →
EÇS X Y380a–Y380b … r gûne mümessek üzümü olur, asla cermi yokdur, hemân şırası damlar âbdâr engûrdur. Mısır'ın ve Feyyûm'un üzümünden bu Kınâ üzü …
EÇS IV 244b … asl destinden bir kıt‘a sabunu Van deryâsına düşüp Hazret-i Damâd-ı Nebî, ol Alî Kerrâr-ı Velî eydür; "İlâhî, bu deryâda esvâbı …
EÇS X Y223a … adırları geceler kanâdîller ile ve minâreler ve her hânenin dam [u] bâmları niçe kerre yüz bin kanâdîller ile çerâğân edüp …
EÇS IV 228b Ve cüst [ü] çâpüklükde gûyâ Amr-ı Ümeyye-i Damîrî'dir.
EÇS X Y160a … Nîl'den içmemek gerek. İçerse âb-ı rakîk ya‘nî bardaklardan damlayup sakız ile kaynadup içmek gerek. Yâhûd Mısır'ın cânib-i şark …
EÇS II 353a … zâde Şeyh Abdullah medfûndur, ammâ ma‘mûr kabri yokdur, bir dam altında âsûdedir, tekyesi yokdur. Andan yine şimâle 6 sâ‘at …
EÇS X Y227b/mük … l kenârında olan sarây-ı âlîlerin damları üzre horos damdan dama pertâb ederek Bulak'dan Eski Mısır'dan Makdonya şehri ki Ka …
EÇS II 367a … olur şerîf kazâdır. Ve cümle (---) aded kurâları vardır. Ve damga emîni ve sipâh kethüdâyeri ve yeniçeri serdârı vardır. Lâki …
EÇS II 261b–262a … bu hâli görüp bakıyyetü's-seyfi zîr-i zemînlerde olan domuz damlarına ve tırkarları ve kemîngâhlarına girüp pinhân oldular. Derûn …
EÇS V 184a … sürüp niçe bin güzîde dıraht-ı müntehâları kat‘ edüp domuz damları çatup Haleb kal‘ası üzre havâleler ederek ceng-i azîmler ed …