İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

dar

113
geçiş
41,9
milyonda
2.918.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
157
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi11346,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,81

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
dar113113
dâr3535

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yerim111911,4210,753,31150,3
boğazdır104111,069,513,16114,6
demez81710,9810,462,83104,6
boğazda53210,148,872,2352,3
boğaz71129,997,542,6359,8
demezler4189,979,372,0045,0
başlarına71399,837,232,6356,7
teng5839,717,492,2242,3
boğazları3159,589,221,7333,0
daracık51099,537,102,2239,5
cihân93249,406,372,9662,1
diyârların3529,227,431,7225,1
başıma3649,127,131,7223,8
sengistân52079,006,172,2133,1
girse3878,946,691,7222,0
bâğçesiz3968,886,541,7121,4
başına95368,835,652,9453,1
alp31538,535,871,7018,6
evlerdir53468,485,432,1828,0
yokuş32278,185,301,6916,2
etse32807,975,001,6815,0
vâsi67937,764,502,3426,0
cenûba35197,284,111,6311,5
ceng48687,063,781,8513,6
vâki41.1216,733,411,8111,7
olmağile41.1666,683,361,8011,4
yerde51.6046,583,222,0013,4
zîrâ103.5896,473,062,7824,9
âdem73.7175,902,492,1812,7
oldu53.3615,562,151,737,2
tâ42.6735,562,161,555,8
ubûr42.7765,502,101,535,5
değildir32.1265,462,071,324,1
gâyet53.8515,371,951,666,1
içinde54.2735,221,801,605,4
gibi44.6054,801,371,232,7
olup1317.2814,611,172,006,7
kadar34.2584,491,070,911,3
kal‘a34.5574,400,970,851,1
iki69.4174,370,931,162,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“dar” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (113) →
EÇS IV 224a … erre câmi‘ içinde sadrenc oynaşırlarken Ekrâd kavminin kabı dar olmağile birbirleriyle "kışo mışo" derken giryân giryân olu …
EÇS II 360b–361b … âm vardır deyü sûret-i hakdan görünüp Üsküdar gibi bir teng dar yire varup şer‘ ile gezerken şerrile askeri târumâr olup ar …
EÇS VI 163a … tafâ Paşa vakfıdır. Bu kulle-i Korpi nehr-i Neretva'nın bir dar boğazında evc-i semâya ser çekmiş bir kulle-i bâlâdır kim b …
EÇS IX Y379b … r çadır kurduğu yerdir kim deve boynu gibi eğri ve yokuş ve dar boğazdır. Cümle üç yüz adımdır. Ve Selîm Hân ve Sultân Gavr …
EÇS X Y223b … r gece mevlûd olur. Ammâ yalçın kayalar üzre vâki‘ olmağile dar yerdir, ol kadar izdihâm olmaz, ammâ acâyib mevlûd-ı sultân …
EÇS VI 158a … a kullesin yıkdırmışlar, ammâ bir acâ’ib lâzımlı kal‘a yeri dar boğazdır. Bir tüvânâ yiğit taş atsa karşuya taş erişir.
EÇS VI 80b … Tuna'ya nâzır şimâlîsi tarafında, Kafesli kapu, bir küçücük dar kapucukdur. At ve araba girüp çıkamaz. Bu kapudan aşağı büy …
EÇS VI 29a … kadar vâsi‘dir kim her birinde biner kefere ceng etse yerim dar demezler. Ve cümle altı bin askere ve altmış bin âdeme mâli …
EÇS VII 29a … üffâra yetişüp der-ceng-i evvel Seydîzâde Mehemmed Paşa bir dar boğazda küffârın önün alup küffâr Tuna'dan Mehemmed Paşa ka …
EÇS VI 62a … ve serâpâ şindire tahta örtülü evlerdir, ammâ bâğçeleri yok dar evlerdir, ammâ vâsi‘ değillerdir. Ve küllîsi altı mahalle v …