İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

darbı

99
geçiş
36,7
milyonda
3.304.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
4
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi9940,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,86

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
darbı9999
darbi11

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
mesel537513,2811,237,28775,0
meseldir182412,2311,324,24266,2
nâsda1817111,098,494,23178,2
efvâhı1013810,437,953,1591,1
elsinei89710,398,132,8275,0
kelâmdır3149,769,511,7334,3
olmuşdur361.8509,246,055,91233,4
mâbeyninde75778,415,372,5838,6
kalmışdır32228,265,521,6917,2
kelâmı32947,975,121,6815,5
deyü276.0077,183,944,8697,8
hattâ61.3637,073,912,2921,4
olmuş71.8246,903,712,4423,1
kelâm37906,793,691,609,8
ederken39446,563,441,578,9
diyârı39946,493,361,568,6
hâlâ103.7216,423,192,8226,6
ola41.5886,283,101,7710,2
lisânı31.4326,002,841,496,6
feth42.0565,932,731,708,4
gibi74.6055,612,372,1311,8
nehri44.9854,691,451,273,0
âdem33.7174,691,461,102,3
gâyet33.8514,641,411,082,1
derler34.1234,541,311,031,9
olur46.0124,421,181,122,1
niçe47.0564,200,950,961,4
ile1123.7693,920,661,212,0
olup817.2813,910,661,041,4
ammâ415.2293,10-0,16-0,230,1
dahi313.1862,89-0,37-0,500,2
edüp523.9572,77-0,49-0,910,7
ve19147.9192,07-1,19-5,6018,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“darbı” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (99) →
EÇS IV 403a … erkesin ma‘lûmu değildir. İllâ müsinn kimesneler mâbeyninde darb-ı mesel olmuşdur kim bir âdem yamân olup bed-du‘âya sezâ olsa …
EÇS IV 272b … de harâbi'l-Basra, Öküz öldü, boyunduruk kırıldı, dedikleri darb-ı mesel kelâmı üzre tav tavlanup ve sav savlandıkdan sonra ge …
EÇS V 37a … câmi‘li ma‘mûr yalı köyüdür kim cümle evleri saz örtülüdür. Darb-ı meseldir kim "Tatarın yediği darı ve geydiği deri, evleri s …
EÇS VIII 196b … tedbîrlerin takdîr-i Hudâ bozup "Evdeki hisâb bâzâra uymaz" darb-ı meselin îrâd edüp cümlesi târumâr olup hânedânlarına revâne …
EÇS VI 37a Hâlâ Bulgar tâ’ifesi mâbeynlerinde darb-ı mesel kalmışdır kim "patka bok" derler, ya‘nî "ördek bok ye …
EÇS VI 114b … seler "Sen Kurd Paşa payına düşmüşsün gibi" deyü bu ganîmet darb-ı mesel olmuşdur.
EÇS IV 205a … ler mahlût olup Bağdâd'dan aşağı nehr-i Deyyâle ve Çerka ve Darb-ı Alî ve niçe nehr-i kebîrler karışup ba‘dehû Basra'dan yukar …
EÇS VI 86a … âhûr müyesser oldu, aceb hikmet-i Hudâ'dır. Elsine-i nâsda darb-ı meseldir kim "Evdeki hisâb bâzâra uymaz" derler.
EÇS I 192a … kdan arslandır, kaba kaftan kâlıbıdır, hâkim değildir" deyü darb-ı mesel edüp giderler.
EÇS I 51a … diyâr dahi sene (---) târîhinde Sultân Mehemmed-i Râbi‘'in darb-ı şimşîr-i âteş-tâbiyle be-dest-i serdâr-ı mu‘azzam Gâzî sa‘i …