İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

değirmen

46
geçiş
17,0
milyonda
6.584.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
35
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi4618,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,67

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yürüdür71611,8511,652,64102,8
taşları51359,828,092,2346,3
taşı72839,457,502,6359,2
göz33827,845,851,7018,5
hayât47877,305,221,9521,2
altında39436,644,541,6613,2
âbı61.9896,594,472,3425,8
cereyân31.3566,134,021,6311,1
mezkûr41.8286,134,001,8814,7
birer42.6815,593,451,8211,9
her55.9674,772,621,879,8
kadar34.2584,512,371,405,0
nehri34.9854,292,141,344,3
iki39.4173,381,220,991,7
dahi313.1862,890,740,690,7
cümle321.1972,210,050,060,0
edüp323.9572,03-0,12-0,150,0
ve18147.9192,00-0,16-0,510,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“değirmen” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (46) →
EÇS IX Y120b Ve bu sarâya karîb Değirmen bayırı üzre iki kulle yel değirmeni vardır.
EÇS IX Y41a … erde deryâdan üç sâ‘at ba‘îd bir sahrâda vâki‘ olmuşdur. Ve değirmen bayırları şehrin şark tarafında beşer bin ve altışar bin ad …
EÇS VII 57b … nin yanlarında birer un değirmenleri var. Ba‘zısında ikişer değirmen işler, ammâ bu değirmenli araba iki katdır, az yük götürür …
EÇS IX Y26b … n âb-ı hayât uyûnlar cümle Bâyezîd Hân'ın hayrâtıdır kim üç değirmen yürüdür âb-ı hayâtdır. Cümle şehrin hânelerine sokak sokak …
EÇS VIII 362a … aşları ma‘deni var. Göz göz sünger gibi bir taşdır kim anın değirmen taşları Dib Frengistân'a gider kim Akdeniz içre Değirmenlik …
EÇS IX Y147a Ve kal‘anın şimâlî cânibinden iki değirmen yüridür kadr-i âb-i hayât bir suyu vardır (---) (---) (---) …
EÇS V 151b … amlar gibi münevver oldukda bu nehr-i azîmin altında mezkûr değirmen soffalarından temâşâ olunur ki nehr-i Pileve ile âdem kaddi …
EÇS I 188b … su’âl etdik. Meğer ol mahalde bir gûne beyâz göz göz olmuş değirmen taşı dağlar gibi yığılmış, anlara âteş edüp anlardan civa a …
EÇS V 151b … inden geçdiğin seyr [ü] temâşâ ederler. Bu nehr-i azîm gûyâ değirmen kayalarından aşağı atıldıkda gûyâ benî Âdem üzre Âl-i Osmân …
EÇS III 31b–32a Kimi "Ağa altındaki değirmen beygiridir. Ökçe ile sakın sıçratma. Başından sarığın düşer …