İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

değirmeni

60
geçiş
22,2
milyonda
5.149.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
5
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi6024,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,70

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
değirmeni6060
değirmenı33

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yağ1311811,229,273,60143,0
yel43210,489,462,0045,0
un4969,717,871,9935,9
değirmenleri3949,327,491,7225,3
peydâ32118,506,321,7120,4
at211.8918,465,964,51133,4
el34547,585,221,6915,9
su71.3677,334,852,5533,7
kral36877,044,621,6613,5
nefer36897,044,611,6613,5
esnâfı31.0436,484,021,6211,1
beş63.4565,813,292,2016,6
yigirmi42.5475,653,141,7710,4
kırk42.9945,422,911,739,2
yetmiş32.2755,402,891,506,8
vardır118.5685,382,852,8624,7
yedi44.8534,742,211,576,0
yüz1012.2724,732,202,4714,9
var67.6464,672,141,898,6
kadar34.2584,511,991,293,8
üç57.1634,501,971,676,3
iki69.4174,371,841,776,7
aded49.0463,851,311,202,5
ve52147.9193,530,983,5621,0
dahi313.1862,890,350,380,2
edüp423.9572,45-0,09-0,130,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“değirmeni” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (60) →
EÇS X Y334a Ve yetmiş kahvehânesi ve iki yüz at değirmeni ve kırk boyahâne-i mîrî ve kırk yağ değirmeni ve otuz pirin …
EÇS II 287b–288a … ı imârât: Teferrücgâh-ı Cirid meydânı ve Çemenzâr Bâzârbaşı değirmeni ve Gümüşlü Künbet meydânı ve Umudum köyü ve Abdurrahmân Gâz …
EÇS VII 146a … ına vâki‘ olmuşdur. Ancak bir câmi‘i minâresizdir ve bir âb değirmeni var, gayri çârsû-yı bâzâr ve hân u hammâm ve bâğ u bâğçe yo …
EÇS II 242b … ryâda bir mescidli ve altmış evli bir müselmân köyüdür. Bir değirmeni var. Andan yine sekiz sâ‘at kürek çekerek
EÇS I 204b Esnâf-ı yağ değirmeni cenderecisi, nefer 3
EÇS X Y367b … r. Yetmiş yağ değirmeni ve yüz yigirmi gendüm dakîk-ı rakîk değirmeni ve yigirmi aded kahvehânesi ve bozahânesi ve meyhânesi bulu …
EÇS I 204b Esnâf-ı at değirmeni çarkcısı, nefer yedi
EÇS III 37b–38a … en çıkmışdır. Ammâ bu kal‘ada sâ‘at gibi kurulu bir gûne un değirmeni vardır, diller ile ta‘bîr olunmaz san‘at-ı acîbdir. Bu kal‘ …
EÇS VII 184b … etdiği Gürcî Mustafa Paşa medfûndur. Ve câmi‘e karîb bir at değirmeni var. Ve bu orta hisârın garb tarafında,
EÇS VI 40a … r. Âteş-i Nemrûd'un yakan körüğün on nefer âdem çekemez, su değirmeni körüğü çeküp âteş-i Nemrûd hâsıl olur ve fîl şikemi kadar d …