İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

dedi

784
geçiş
290,5
milyonda
356.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
55
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı130,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi783319,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,00
EÇS D 0,85

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: dedi) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
târîhini10015611,778,119,961.011,0
târîhin6911711,297,998,27679,4
târîh8270810,815,648,87490,8
eyitdi3632810,055,565,87211,2
evliyâ385209,904,975,97191,4
hâtifi23289,868,474,78252,8
hâtif23719,787,124,76189,8
eyitdim233149,424,984,64115,9
dâ‘î15189,268,493,86165,8
kudsî15329,237,663,85137,8
hak172829,034,703,9679,0
cevrî12298,927,483,44106,3
itmâmını11138,828,513,31122,3
ben196778,743,594,0060,3
du‘â175738,683,673,8055,7
göricek10278,667,323,1485,8
görüp208468,653,354,0357,2
çeşmei122318,604,483,3152,2
sultânım154928,593,713,5849,9
hakîr362.3018,582,755,1176,5
hayr144438,553,773,4747,5
ana211.1038,513,034,0251,8
nedir112198,494,433,1647,2
ola261.5888,492,824,3857,3
yâ221.2528,472,924,0751,2
gaybî898,378,582,8290,8
edin91508,304,692,8841,7
târîhi171.0288,262,833,5437,7
dem81048,215,052,7441,1
nihâdî778,188,752,6484,9
mâi92618,143,892,8032,0
âh81498,134,532,7135,3
itmâmına7358,136,432,6250,0
hâşâ81568,124,462,7034,6
söyle7458,116,062,6146,2
gel81748,104,312,6932,9
giderim7608,095,652,5941,9
gördükde71088,014,802,5533,5
kabûl93817,983,352,7025,7
cemîl6127,957,752,4456,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“dedi” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (784) →
EÇS III 182a–182b … Bitlis Hânına ver, dedüğü belki benim elimde hân şehîd ola, dedi. Ve vâkı‘amda Murâd Hân'ın "Sen de ol ekmekden ye" dediğü A …
EÇS I 119a Dedi târîhin dütâ beyt-i atîk / Hamdü lillâh beyt-i ma‘mûr oldu …
EÇS I 88a Dedi bir merd kalkıcak târîh / Accilû bi's-salât kable'l-fevt. / …
EÇS VIII 201b … -ı ıyd oldu meh hâneme kıldı teşrîf, / Merhabâ etdi benimle dedi eyyâm-ı şerîf, / Anda hatm oldu letâfetle belâğat anda, / B …
EÇS VIII 313b Bu câmi‘ tâm olunca (---) târîhini dedi, / Salât ehline yapıldı yine bir câmi‘-i zîbâ. / Sene 1080.
EÇS V 131b … Ba‘zı Ervâm kavmi galat anlayup çeşteci, ya‘nî cöğürcü paşa dedi zann ederler (---) (---) (---) (---)
EÇS III 177b … et müte’ellim olup her bâr hakîre "İpşir Paşa benim içün ne dedi" deyü su’âl ederdi. Âhir bu hakîr, hadîs
EÇS IV 291a … m Hoca Nakdî ve Hacı Kurbân Kulı yahşı bilir, anları kığır" dedi.
EÇS X Y420b … da bu kadar âteş peydâ etdim. Anıniçün on tulum su isterim" dedi.
EÇS IV 266a … âtiha hebâya mı gitsin. Elbette şimdi bir arbedemiz geçer." dedi.